Sfeerfoto van De Wereld Draait Door
De Wereld Draait Door
De Wereld Draait Door
De Wereld Draait Door is gestopt. De talkshow met Matthijs van Nieuwkerk had op 27 maart 2020 de allerlaatste uitzending. 15 seizoenen lang is DWDD op de buis geweest. Je kunt hier op de site nog uitzendingen en fragmenten terugkijken.
De Wereld Draait Door

DWDD YUNG: Maak Anticonceptie Gratis Again!

19 feb 2020
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
a7d5c4a1-0e88-4c57-927e-8b0291093944
Geboortebeperking is een thema van alle tijden. In de oudheid werden er al pessariums gekleid van krokodillenpoep en door de eeuwen heen werd met allerlei huis, tuin en keukenmiddeltjes geprobeerd om zwangerschap te voorkomen. Pas in de jaren '60 van de vorige eeuw kwam met de anticonceptiepil een betrouwbaar voorbehoedsmiddel beschikbaar, waarmee vrouwen zelf een zwangerschap konden voorkomen. De anticonceptiepil werd decennialang vergoed vanuit het basispakket, maar in 2011 werd besloten om de pil voor vrouwen ouder dan 21 jaar niet langer gratis beschikbaar te maken. Onder de 18 jaar is hormonale anticonceptie gratis. Vrouwen van 18 tot 21 jaar kunnen pil of spiraal nog wel vergoed krijgen, maar in de praktijk moeten de meesten de kosten toch zelf betalen, omdat het onder het eigen risico van de zorgverzekering valt.

De motivatie daarvoor was een advies van het toenmalige College voor Zorgverzekeringen, dat stelde dat er geen 'medische noodzaak' is voor het gebruik van de pil en dat vrouwen deze prima zelf kunnen betalen. Planned Parenthood, de organisatie die opkomt voor seksuele en reproductieve gezondheidszorg in de Verenigde Staten, stelt dat dergelijk beleid een vorm van discriminatie is omdat alleen vrouwen daarmee voor de kosten opdraaien. Anniek de Ruijter, directeur van Bureau Clara Wichmann, noemt het beleid 'principieel onrechtvaardig'. Ze zegt in NRC en de Volkskrant:

"Voorbehoedsmiddelen zijn dan misschien geen medische, maar wel een maatschappelijke noodzaak, en een recht. Anticonceptie stelt vrouwen in staat onderwijs te volgen en volwaardig deel te nemen aan de maatschappij en economie. Het is een kwestie van gelijke rechten als vrouwen niet alleen voor de kosten hoeven opdraaien. In een wereld zonder anticonceptie zouden vrouwen nog heel veel kinderen krijgen en zou hun toegang tot onderwijs en financiële zelfstandigheid worden ondermijnd. Dat vrouwen aan gezinsplanning kunnen doen, levert veel welvaart op. Vrouwen draaien nu op voor de kosten van iets waar de gehele maatschappij van profiteert. Dat is principieel onrechtvaardig. Als de pil weer uit het basispakket wordt vergoed, dragen ook mannen daar financieel aan bij en dat is wel zo eerlijk. De kapper kost al meer, vrouwen maken ook kosten voor hun menstruatie en zaken als cosmetica. Kortom, we betalen meer en verdienen minder."

Ruim 70 procent van de vrouwen en meisjes die ouder zijn dan 16 gebruikt de pil volgens het RIVM. De pil kost gemiddeld 50 euro per jaar. Volgens de laatst beschikbare cijfers van Rutgers gebruikt daarnaast één op de zes vrouwen een spiraal. Een spiraaltje is tot vijf jaar lang werkzaam, maar kost wel in een keer 150 euro om aan te schaffen. Volgens het kabinet zijn de kosten van de pil zo laag dat vrouwen die, eventueel samen met hun partner, zelf kunnen dragen. Onderzoek van Dokters van de Wereld wijst echter uit dat 8 procent van de Nederlandse vrouwen geen anticonceptie kan betalen en een kwart van de vrouwen met een laag inkomen liever zou overstappen op een ander middel, maar daar geen geld voor heeft. Cijfers van Rutgers uit 2017 bevestigen dat het vooral vrouwen met een lage sociaal-economische status en geringe financiële draagkracht zijn die zich geen anticonceptie kunnen veroorloven.

Een meerderheid van de Tweede Kamer, bestaande uit coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU met steun van PVV, FVD en de SGP, stemde vorig jaar tot twee keer toe tegen een voorstel om anticonceptie weer gratis te maken. Bureau Clara Wichmann - dat streeft naar een betere maatschappelijke en rechtspositie van vrouwen in Nederland -  besloot daarop om de staat voor de rechter te slepen. Het bureau voert het proces namens 7000 mede-eisers, onder wie Dokters van de Wereld, WomenInc, Verenigde Nederlandse Apotheken, het Humanistisch Verbond en burgers als Tim Hofman en Thekla Reuten. Hun argument is dat de staat in strijd handelt met het VN-Vrouwenverdrag dat Nederland heeft ondertekend. In dat verdrag staat dat landen ervoor moeten zorgen dat mannen en vrouwen "in vrijheid en bewust" kunnen beslissen over voortplanting en "om hen in staat te stellen deze rechten uit te oefenen".

Reden genoeg voor YUNG om verhaal te halen op het Binnenhof: