Werken in de verslavingszorg: ‘Je moet de persoon achter de verslaving kunnen zien’

Veel mensen denken bij verpleegkunde aan steenkousen, ziekenhuisbedden of ouderen wassen. Maar binnen de zorg is er ook een hele andere tak: de verslavingszorg. Roos loopt voor Spuiten en Slikken een dag mee in een verslavingskliniek.

Waar je misschien zou denken dat het in een verslavingskliniek puur draait om afkicken, gaat het juist vooral om het zien van de persoon achter de verslaving. ‘Er is altijd een reden dat iemand verslaafd is’, vertelt verpleegkundige Desireé. Roos loopt een dagje mee in zo’n verslavingskliniek en spreekt zowel verplegers als cliënten.

‘Mijn leven was perfect. Totdat mijn hondje overleed en mijn enige dochter borstkanker kreeg’, vertelt een cliënte die in de kliniek zit. ‘Drie maanden daarna kreeg mijn vriend een dubbel herseninfarct.’ Die drie heftige gebeurtenissen vlak achter elkaar maakten dat ze nu hier zit. 

De cliënte loopt in de kliniek om af te kicken van een kalmeringsmiddel. Ze werd al een keer eerder opgenomen. Toen slikte ze 250 milligram oxazepam per dag. Oxazepam is een kalmeringsmiddel, dat ze van de huisarts voorgeschreven kreeg. Maar door alle gebeurtenissen die zich vlak na elkaar afspeelden, raakte ze volledig in paniek. Als gevolg daarvan raakte ze verslaafd aan het middel.  

‘Er is altijd een reden dat iemand verslaafd is. Dat kan trauma zijn, dat kan van alles zijn. Dus mensen willen dat vergeten. Dempen. Dan is een middel fijn om zulke dingen te vergeten’, legt Desireé uit. Erfelijkheid, psychologische factoren en omgevingsfactoren kunnen er (ook) voor zorgen dat mensen verslaafd raken.

‘Wat was het moment dat je dacht: nu moet ik stoppen?’, vraagt Roos. ‘Ik wist dat het niet zo door kon', vertelt de vrouw. 'Het werkte ook helemaal niet meer. En de depressiviteit werd niet minder.’ Toen haar huisarts vroeg of ze wilde gaan afkicken, besloot ze die stap te zetten. ‘Daar ben ik tot op heden ook heel dankbaar voor’, voegt ze toe.

Hoewel de vrouw zegt een ‘perfect’ leven te hebben gehad voordat ze verslaafd raakte, geeft ze ook aan dat het iedereen kan overkomen. Je hebt niet in de hand welke gebeurtenissen je kunnen raken.  

In het ziekenhuis is er specifiek veel aandacht voor het behandelen van de ziekte of de complicatie die er is. In de verslavingszorg, zo geeft een verpleger aan, is er veel meer ruimte voor praatjes en gezelligheid en vorm je makkelijker een connectie. ‘In korte tijd zie je ze [de cliënten] al heel erg opknappen’, zegt Desireé. Dat is voor haar een van de redenen dat ze het werk zo dankbaar en mooi vindt.

Ook sta je in deze tak van de verpleging meer naast de mens, legt een andere verpleger uit. Dat maakt het aanleggen van een connectie makkelijker. In een ziekenhuis zie je bijvoorbeeld dat mensen sneller komen en gaan. ‘Ik denk dat dit werk voor iedereen geschikt is. Je moet de persoon achter de verslaving kunnen zien’, sluit Desireé af.