Shariff Nasr en Sahil Amar Aïssa over serie Mocro's: 'Mensen die onze serie zien, moeten zelf mocro willen worden'

In de komische dramaserie Mocros kunnen hoofdrolspeler Sahil Amar Aïssa en regisseur Shariff Nasr hun liefde voor film en series maximaal uitbuiten. ‘We hebben Wilders uitgenodigd voor de première.’

Mocros wordt door de makers zelf aangeprezen als ‘gegarandeerd maffiavrij’. Dat is een knipoog naar de serie Mocro maffia . Die, net als het gelijknamige non-fictieboek van misdaadjournalisten Wouter Laumans en Marijn Schrijver, onbedoeld een negatief stempel heeft gedrukt op Marokkaanse Nederlanders. In de woorden van Shariff: ‘Wij willen de term “mocros” lostrekken van de maffia. Met een serie die je een ander beeld geeft, van de misschien wel 97 procent van de mensen die zich heel anders positioneren. Maar die je veel te weinig op tv ziet.’ Sahil: ‘Een serie met normale Marokkaanse-Nederlanders, in heel normale, alledaagse situaties.’

Shariff, grijnzend: ‘Mensen die onze serie zien, moeten zelf mocro willen worden.’

Sahil: ‘We hebben Geert Wilders uitgenodigd voor de première. Je weet maar nooit, misschien komt hij. En denkt hij als hij de serie ziet: “Ik wil meer, meer, méér!”.’

De hoofdrol in Mocros wordt gespeeld door Sahil, vooral bekend als maker van BNNVARA-programma’s maar eerder acteur in diverse theaterproducties. Sahil speelt Souf, een jonge gast met een brandende acteerambitie. En de al even verschroeiende angst dat die ambitie niet wordt begrepen door zijn familie. Hij gaat luchtvaarttechniek studeren, om zijn familie te pleasen, maar wordt van de opleiding gegooid omdat het acteren zijn voorkeur heeft.

Souf weeft zo een web van hele en halve leugens waar hij, naarmate de serie vordert, steeds verder in verstrikt raakt. Zijn diverse vriendengroep (Turks, Marokkaanse, Antilliaans) probeert hem te steunen, maar wil ook niet meegetrokken worden op Soufs steeds glibberiger wordende pad.

Het resultaat is snel (de acht afleveringen duren ieder een halfuur), actueel en herkenbaar voor iedereen die weleens een leugentje om bestwil heeft verteld. En niet te vergeten: er zit een flinke dosis humor in.

Fans van films en series worden ook ruim bediend, want Mocros staat bol van de verwijzingen. Dat begint al in een van de eerste scènes. Souf gaat, in zijn zolderslaapkamer, helemaal op in een quote uit de Spike Lee-film Do the right thing , terwijl hij Bruce Lee-achtige kungfu-bewegingen maakt. Er klinkt opzwepende hiphop van Public Enemy, terwijl de kijker op de achtergrond diverse filmposters ziet hangen. Even later klinkt een bekende ringtone: het thema uit de film Ghostbusters . ‘Dat is de film die ons bindt,’ zegt Shariff. ‘We wilden allebei ooit ook zo’n komische griezelfilm maken, maar nu voelen we meer de noodzaak om andere verhalen te vertellen.’

In Mocros zitten vette knipogen naar de films als The Godfather en Scarface (Mocros is dus niet helemaal maffia-vrij), maar ook naar Amerikaanse series als Atlanta en het werk van serie- en filmmakers Joel en Ethan Coen. Sahil: ‘De split-screens, en het zoevende geluid dat je hoort als er van scène wordt gewisseld, dat is heel erg Coen Brothers.’

Shariff: ‘Daarnaast krijgt Souf de hele tijd nieuwe bijnamen die naar film verwijzen, zoals Ali Pacino, Denzel Washmachine, Brad-zonder-pit, Sylvester Still-alone. En Tom Cruisekade, want ja, de serie speelt in Rotterdam dus de Kruiskade moet dan wel voorbijkomen.’ De echt oplettende kijker ziet ook een quote uit Scarface, die in een zijstraat van de Rotterdamse West-Kruiskade aan de gevel hangt, voorbijflitsen.

Shariff (45), die eerder de speelfilm El Houb regisseerde en ook comedian is, en Sahil (34) veranderen aan tafel van een Amsterdams café in twee jonge puppy’s. Buitelend over hun woorden en elkaar, als ze los mogen gaan over de film- en seriereferenties in Mocros .

‘Hij is toevallig Palestijn, ik ben toevallig Marokkaan, maar we zijn vooral twee leipe filmjunks,’ lacht Sahil. Die in de voorbereiding en uitvoering van hun serie, het liefst tot het gaatje gingen om alles kloppend te maken. Sahil: ‘De vriendengroep in de serie komt samen in een toko. Daar staan van die American diner-banken, iets wat je in Nederland niet zo vaak ziet. Je zou zeggen, wat maakt het nou uit, een witte tafel met stoelen of twee diner-banken. Maar voor ons maakt dat dus heel erg uit.’ Shariff: ‘Die banken zorgden ervoor dat de groep in een soort eigen bubbel kon zitten, wat met de grote ramen er heel mooi uitziet. Het viel voor de decorbouwers van de film niet mee om de juiste banken in de juiste maat te vinden, maar het is ze wel gelukt. En nu ziet het er dus ook geweldig uit.’

De filmliefde van het tweetal is niet onbegrensd. Sahil: ‘In de serie gaat Souf spelen in een toneelstuk, in eerste instantie hadden we daarvoor Reservoir dogs bedacht, naar de film van Quentin Tarantino. Die film is bijna al een toneelstuk, en zowel jongeren als ouderen kennen Reservoir dogs wel. Je gelooft dat de vader van Souf die film ook goed vindt. Maar toen kwamen we erachter dat Tarantino een fan is van het Israëlische leger, het IDF. Dat maakte dat we iets anders moesten kiezen, met name met Shariffs Palestijnse wortels konden we Quentin niet de eer en de glorie meer geven.’

Dat schiep en een probleem, en mogelijkheden. Het omschrijven moest razendsnel, maar het gaf ook de kans om bekende scènes uitThe godfather in de serie te verwerken. De verraders-scène (‘I know it was you, Fredo’, citeren kenners dan gelijk) bijvoorbeeld. Sahil: ‘Maar we konden ook spelen met de vooroordelen waar Italiaanse Amerikanen mee te maken kregen dankzij The godfather . Vergelijkbaar met Mocro maffia. ’ Shariff: ‘En we kunnen de grap maken dat een personage in de serie Scarface en The godfather , allebei films met Al Pacino, door elkaar haalt.’

Spelen met vooroordelen en wat Shariff ‘micro-agressie’ noemt, is een belangrijk onderdeel van de serie. ‘In een aflevering komt Souf een ramen-zaak binnen, ziet een Aziatische vrouw zitten en vraagt aan haar of het restaurant open is. Zegt die vrouw: “Maar ik werk hier helemaal niet.” Souf loopt door, een man achter de balie ziet hem en zegt dat bezorgers even buiten moeten wachten. Maar ik ben een klant, zegt Souf. Dat zijn momenten waarop we laten zien dat mensen met een bi-culturele achtergrond ook niet vrij zijn van vooroordelen.’

Shariff en Sahil draaien de zaken ook graag om. Waar in veel series die over Marokkaanse Nederlanders gaan, een paar strenge en conservatieve ouders voorkomt, is dat in Mocros juist niet het geval. Sahil: ‘Je kunt als kijker nu niet roepen, ga weg daar! Nee, het conflict van de hoofdpersoon wordt er alleen maar groter door. Hij liegt tegen zijn liefhebbende ouders, dat maakt het extra pijnlijk.’ Shariff: ‘Souf liegt om te pleasen, omdat hij iedereen tevreden wil houden.’

Ook die neiging komt natuurlijk ergens anders vandaan. Shariff, lachend: ‘Eigenlijk loopt het eerste seizoen van Mocros net zo uit de hand als een losgeslagen aflevering van de Amerikaanse serie Curb your enthusiasm . Een serie waarin bedenker en hoofdrolspeler Larry David een klein leugentje vertelt die sneeuwbalt tot een catastrofe. Hij werkt zichzelf zo steeds verder in de nesten.’

Dat wil niet zeggen dat het aan de lopende band dijenkletsen is in Mocros . Sahil: ‘Ik denk dat het veel sterker werkt als je grappen niet helemaal uitspeelt. Dat je niet wacht tot de kijker heeft gelachen, maar de grap als het ware een beetje in de lucht laat hangen. Zoals regisseur Jordan Peele, ook een comedian trouwens, dat doet in zijn films, zoals Get out . Of zoals in de serie Atlanta van Donald Glover gebeurt. Er zit geen accent op de grap.’

Er zijn ook Nederlandse voorbeelden. Sahil: ‘De film Rabat, met Achmed Akkabi en Nasrdin Dchar, heeft ons onbewust ook beïnvloed. En de serie Dunya en Desi .’ Shariff: ‘Ook daarin werd op een leuke manier met vooroordelen gespeeld. Dat was, net na de aanslagen van 11 september, ook heel erg nodig.’ Sahil: ‘En iedereen was natuurlijk verliefd op Maryam Hassouni, die Dunya speelde.’ Shariff: ‘Ja, echt hè.’ Sahil: ‘Dunya en Desi werkte heel erg verbindend.’ Shariff: ‘Over verbinden gesproken, Raymann is laat , dat programma wil ik ook graag even noemen. Een talkshow waarin iedereen te gast was, tot aan Geert Wilders toe. En met veel comedy, waar alle culturen op de hak werden genomen.’

Wat verder opvalt aan Mocros , is het gebruik van muziek. Scènes worden niet ondersteund door grote hits, maar moderne muziek uit Noord-Afrika, het Midden-Oosten en Zuid-Oost Azië. Duidelijk met kennersoren gekozen.

Om die muziek te mogen gebruiken, moest met name Sahil nog flink aan de bak. Hij regelde de benodigde toestemming. ‘We hadden het ons makkelijk kunnen maken door nietszeggende sfeermuziek te kiezen, die net zo goed door kunstmatige intelligentie kon zijn gemaakt. Maar in plaats daarvan hoor je vette funk uit Libanon, of een onbekend, maar geweldig instrumentaal stukje uit Irak. We hebben hulp gekregen van Moataz Ragab, een Egyptische dj en muziekfanaat die feesten organiseert onder de vlag van Disco Arabesqo. Hij heeft heel veel muziek getipt. Toestemming krijgen was echt een kwestie van volhouden. Bij sommige artiesten moest ik echt smeken (lacht).’

Shariff: ‘Veel kijkers hebben het waarschijnlijk niet eens door. Het gaat soms om maar een paar seconden muziek. Maar het draagt enorm bij aan de geloofwaardigheid. Plus, mensen die het wel herkennen, zullen denken: wow, als ze dit al goed doen, dan zal de rest ook wel kloppen.’

Sahil: ‘Ik hoop dat de serie vooral laat zien dat niemand perfect is. En dat we bereiken dat Souf, of zijn vrienden, niet worden gezien als “de ander”. Maar dat je je als kijker, ongeacht je wortels, aan iedereen kunt spiegelen.’