Meer vrouwen bij Defensie: zijn zij klaar voor het leger? En andersom?

Sinds 2020 hebben vrouwen, net als de mannen, dienstplicht en kunnen zij in het geval van oorlog worden opgeroepen. Hoewel het leger van oudsher nogal een mannenbolwerk was, kiezen steeds meer vrouwen voor een carrière bij Defensie. Hoe vergaat het ze?

‘Nou weet ik niet of je me ondertussen al een beetje kent, maar ik denk niet dat je mij in de frontline van een oorlog wilt hebben’, zegt Jurney van BNNVARA Academy. Tijdens een dag meelopen bij Defensie wordt ze zowel mentaal als fysiek op de proef gesteld. Hoe veilig is het land als Jurney het verdedigt?

Op 1 januari 2020 is de dienstplicht voor vrouwen ingesteld, voor vrouwen vanaf het geboortejaar 2003. Alle meisjes vanaf zeventien jaar ontvangen een brief over dienstplicht. Dienstplicht houdt in Nederland in dat de overheid jou kan en mag oproepen om te komen helpen met de verdediging van het land. Op dit moment is dat niet nodig, dus staat de dienstplicht op non-actief.

Jurney gaat onderzoeken of zij in staat is om Nederland te beschermen wanneer dat nodig is. Onder begeleiding van veteraan Robert Blom legt ze een militaire stormbaan af, waar haar mentale en fysieke kracht op de proef wordt gesteld.

De stormbaan is gebaseerd op NAVO-normen. Zo tijgert ze door de modder, springt ze door de ramen en hijst ze zichzelf omhoog aan een touw. Overtuigd van haar eigen krachten is Jurney zelf niet, maar Blom denkt daar anders over. ‘Ik denk toch dat jij het land een stukje veiliger zou maken. Je doet het niet alleen’, zegt hij. Militair werk draait niet om individuele kracht, maar om samenwerking, volgens Blom.  

Nederland heeft een beroepsleger dat bestaat uit militairen die zich vrijwillig aanmelden. Hoewel de dienstplicht juridisch nog bestaat, wordt deze al jaren niet actief uitgevoerd. In de praktijk veranderde er dus weinig: niemand hoeft verplicht in dienst. De uitbreiding naar vrouwen wordt daarom vaak gezien als een symbolische stap richting gendergelijkheid.

Toch wil Defensie binnen het beroepsleger meer vrouwen aantrekken. Momenteel bestaat ongeveer 19,4% van het defensiepersoneel uit vrouwen. Het doel is om dit aandeel te laten groeien naar 30% in 2030. Vooral bij de landmacht blijft het percentage vrouwen relatief laag, terwijl luchtmacht en marine iets hoger scoren.

De ervaring van Jurney laat zien dat die vraag misschien anders gesteld moet worden. 'Dit was top tien meest verschrikkelijke dingen die ik ooit heb gedaan, denk ik', zegt ze na afloop van de stormbaan. Toch heeft ze door de begeleiding van Blom doorgezet en de baan afgemaakt. Blom benadrukt na afloop dat mensen vaak meer kunnen dan ze zelf denken, wanneer ze onderdeel zijn van een team.

De dienstplichtbrief voor vrouwen verandert voorlopig weinig aan de praktijk, maar meer aan de discussie eromheen. Niet zozeer over of vrouwen geschikt zijn voor het leger, maar over hoe ons beeld van Defensie aan het veranderen is.