Hoe leef je verder nadat je een kind hebt verloren?

Afgelopen jaar overleden Marit (24) en Tycho (24) aan de gevolgen van kanker. Ondanks het gemis, gaat het leven van hun moeders door. Maar hoe doe je dat: verder leven zonder je kind?

Daniela verloor haar zoon Tycho aan darmkanker en Ingrid haar dochter Marit aan botkanker. Samen blikken ze in Over Mijn Lijk – de podcast terug op hun verlies en het leven dat daarna doorgaat.

Marit is een half jaar geleden overleden en Tycho een jaar geleden. Ingrid, de moeder van Marit, zit nog midden in het rouwproces. ‘Van de ene minuut op de andere kan ik heel emotioneel worden. Waar dat ‘m dan in zit is heel ingewikkeld uit te leggen; ik weet het zelf eigenlijk ook niet. Op andere momenten gaat het eigenlijk heel goed. Ik vind het wel een beetje ingewikkeld om het leuk te hebben – dat dat bestaat naast het rouwen. Daar word ik ook gelijk een beetje verdrietig van. Alsof ik het mezelf nog niet helemaal gun om het leuk te hebben.’

Daniela, de moeder van Tycho, herkent dat gevoel. ‘Ik ben er nu wel achter dat rouwen heel complex is. Het komt en het gaat. De ene dag ben je oké en de andere dag lig je helemaal in scherven op de grond en vind je het moeilijk om op te staan. Maar het rouwen en ook het lol hebben, kan naast elkaar bestaan. Sterker nog: het kan na een seconde alweer afwisselen. Het ene moment lig ik te huilen en het volgende moment begin ik heel hard te lachen om iets wat Tycho heeft gedaan of gezegd.’

Daniela: ‘Eerst heb je de uitvaart zitten regelen, voor mij viel ik daarna wel echt in een gat. Ik wist niet wat ik met mezelf aan moest. Totale ontreddering eigenlijk.’ Ook Ingrid herkent dit: ‘Die zorgrol valt ineens weg.’

In de podcast kijken de twee moeders samen met Tim Hofman naar fragmenten van Tycho en Marit. Tim zegt daarover: ‘Je hoort hier eigenlijk twee jonge mensen zeggen: “Ik hou van jullie.” De een zegt dat door “ik vecht en ik knok” en de ander zegt dat door een lieve zorg uit te spreken. Hoe neem je de liefde die zij jullie hebben gegeven mee in een nieuw leven zonder hen?’

Ingrid: ‘Dat weet ik niet. Daar heb ik nog geen antwoord op.’ Wel heeft ze beloofd aan Marit dat ze ook contact blijft houden met haar man. Daniela doet dit door Tycho’s leven zo goed mogelijk te eren: ‘En dat is doorgaan met wat hij graag nog wilde doen. We hebben een stichting opgericht, want hij wilde graag dat er onderzoek zou worden gedaan naar zijn type vorm van darmkanker.’ Zo proberen ze hun leven zo goed mogelijk door te voeren.

Ingrid heeft één kind: Marit. Haar verliezen heeft veel impact: ‘Je eigen toekomst verandert ook helemaal. Ik zal nooit oma worden bijvoorbeeld. Het is een proces waar ik al langer in zit, maar dat vind ik wel ingewikkeld. Aan de andere kant – en daar voel ik me ook een beetje naar onder – is dat ik helemaal geen zorgen meer heb.’ Tim reageert daarop: ‘Maar dat is het rauwe, eerlijke verhaal, begrijp ik steeds beter door dit programma. Het is ook een opluchting als dit gestopt is.’ Ingrid vindt het moeilijk om dat gevoel uit te spreken, juist omdat haar verdriet nog altijd groot is. ‘Ik zou alles inruilen zodat ze er weer is.’

Daniela begrijpt precies wat ze bedoelt. ‘Zelfs al die pijn die je daarvoor hebt gehad, al die angsten, zou je er allemaal voor over hebben om ze weer terug te hebben. Maar het is inderdaad zo, dat als je kind is overleden en die zorg valt weg, dan is het gewoon een soort van opluchting.’

Voor Daniela betekent verder leven ook ruimte maken voor haar eigen verdriet en dat van haar gezin. ‘Mijn partner en ik zijn heel duidelijk naar elkaar geweest: we laten elkaar in z’n waarde. Je hoort heel vaak dat ouders elkaar uit het oog verliezen of uit elkaar gaan op het moment dat het kind komt te overlijden. Wij zijn daarover in gesprek gegaan en ik denk dat wij hier nog veel sterker zijn uitgekomen dan dat we er zijn ingegaan.’

‘Ik dacht altijd: als een kind van mij komt te overlijden, dan kun je mij ernaast gooien. Dan hoeft het niet meer. Dan stopt het voor mij ook’, vertelt Daniela. ‘Uiteindelijk als het zover is, blijkt dat je veel veerkrachtiger en sterker bent dan dat je eigenlijk ooit voor mogelijk hebt gehouden.’

Ingrid sluit zich hierbij aan en voegt er iets aan toe: ‘Niks is meer belangrijk. Het allerbelangrijkste in mijn leven is gebeurd. En dat is dat ik mijn overleden kind vasthield. Iets anders is helemaal niet belangrijk; ik maak me nergens meer druk om. Het relativeert enorm en dat geeft ook een bepaalde rust.’