Hoe koop je kleding zonder schuldgevoel? Carice van Houten is eerlijk: ‘We zijn allemaal hypocriet’

De fashionindustrie is een van de grootste vervuilers ter wereld, en als consument kun je het nooit goed doen. Of is er toch een manier? Jurre Geluk vraagt Carice van Houten naar haar duurzame kledingkeuzes.

‘We zijn allemaal hypocriet’, zegt Carice van Houten over duurzame kleding. ‘In Nederland gooien we elk jaar 305 miljoen kledingstukken weg, dat vind ik echt sick.’ ‘Schrik jij dan nog ergens van?’, vraagt Jurre Geluk. ‘De kledingbalen textielafval zijn vanaf de maan te zien, dat vind ik bizar.'

Carice van Houten: ‘Niet alles is tweedehands. Ik heb heel veel tweedehands schoenen. Dat vinden mensen heel goor. Maar ik denk: als je al een kalknagel hebt, wat maakt het dan nog uit? Bh’s vind ik nog tot daaraan toe, maar onderbroeken gaat niet. Tweedehands sokken doe ik ook niet aan, maar ook dat zou geen probleem hoeven te zijn, omdat je die ook gewoon kan wassen. 80% van mijn kledingkast bestaat uit vintage of tweedehands kleding, en 20% is echt nieuw, of ja, nieuwer. En, het is natuurlijk ook zo dat er later eigenlijk bijna geen vintage meer is. Polyester fast fashion kan bijna geen vintage worden, omdat het van ellende uit elkaar valt.'

‘Tweedehands strings? Gadver. Dat vind ik goor. Trouwens, een string… dat is ook niet meer van deze tijd, toch? Of wel? Is het weer teruggekomen? Ik volg het allemaal niet meer. Ik kom uit 1976, way back.’

‘Je moet het goed sealen, dat is belangrijk. Zorg dat het niet los kan gaan, want dan kan er dus ook allerlei andere troep bij komen. En, je moet het nooit bij de vuilnis gooien, maar altijd in zo’n textielbak, dan is er nog kans dat het gerecycled wordt.'

Vervolgens komt het in een sorteercentrum terecht, waar het wordt gesorteerd op categorie en kwaliteit. Een klein gedeelte gaat naar tweedehands- en kringloopwinkels, een groot deel wordt over de grens verscheept. ‘Vaak weten mensen daar ook niet meer wat ze ermee moeten, het is een ongelofelijke troep.’

‘Kleur is in principe een no-go, omdat het vervuilend is. De verf vervuilt rivieren en tast het leven in en rondom de rivieren aan.’ Dit komt door de enorme hoeveelheid water die er nodig is bij de productie en chemicaliën die vrijkomen tijdens het verfproces. ‘Je moet, als je een kleurfreak bent, toch echt kijken naar vintage, daar is gelukkig heel veel kleur.’

‘Wat ik bijvoorbeeld bij carnaval, Koningsdag of bij De Toppers zie, is dat mensen gewoon zonder na te denken allerlei shit gaan bestellen. Dat hoeft echt niet.’

‘Het is heel vrolijk en ik ken heel veel mensen die daar veel plezier aan beleven. Dus ik heb geen enkel oordeel over carnaval zelf. Maar wat minder feestelijk is, is dat de partywear vaak plastic polyester is. Ik denk dat mensen zich ook niet zo bewust zijn onder wat voor omstandigheden het is gemaakt. Vraag jezelf eens af: ‘‘Wat draag je überhaupt? Wat is dit voor stof?” Het is gewoon plastic dat je op je huid draagt. Als je gaat zweten, dan komt dat allemaal op je, het is gewoon niet gezond. Ik ben zelf wel veel bewuster van de stof zelf geworden.’

Afgedankte synthetische kleding zorgt bij elkaar voor meer afval dan weggegooide plastic zakjes.

‘Ik heb die behoefte ook. Zeker met het dopaminegebrek wat ik van nature heb. Dat is iets heel menselijks en ik denk ook niet dat we elkaar daarop moeten pakken. De volgende gedachte is: ‘‘Wat is het bewustzijn? Wat ga je dan met dat nieuwe doen?’’ We zijn allemaal hypocriet, tenzij je naakt in een ton gaat leven, maar dan ben je een gek die naakt in een ton leeft en dan neemt niemand je serieus. Het is een beetje een non-discussie, en helemaal als je bedenkt dat er 57 bedrijven in de wereld verantwoordelijk zijn voor 80% van de uitstoot. Maar, wij hebben natuurlijk óók een verantwoordelijkheid.’ Voor één nieuwe spijkerbroek is bijvoorbeeld al zevenduizend liter water nodig, dat zijn vijftig badkuipen vol.

‘Als influencer ben je natuurlijk echt iets aan het influencen, dus dat zou heel mooi zijn als die ook het op zich zouden nemen om te denken: ‘‘Hey, wacht even, waar ben ik hier eigenlijk mee bezig?" Je kan het ook doen zoals Sara Dubbeldam, die in haar eentje de Primark heeft aangeklaagd en heeft gewonnen. Dat zijn de influencers die we nodig hebben.’

‘Focus op dingen die je kunt verbeteren, in plaats van elkaar de hele tijd af te zeiken over wat er allemaal nog niet goed gaat. Daar zit wat mij betreft hoop in. Want uiteindelijk is activisme niks anders dan gewoon actief burgerschap. Je hoeft niet meteen perfect te zijn, je hoeft niet alles goed te doen.'