
Roser bij Pauw & De Wit
© BNNVARA
Toen Roser Vlug zeven jaar oud was, werd haar moeder vermoord door haar vader. Jaren later vertelt ze hoe die dag nog altijd doorwerkt in haar leven.
‘Ik werd uit de klas gehaald. We werden naar de school van mijn broers gebracht en daar hoorden we het', weet Roser nog goed. Een dag eerder had haar vader haar al 'gewaarschuwd'. 'Ik kwam hem tegen op straat, waar ik speelde met een vriendinnetje. In die week ervoor was er iets voorgevallen waardoor ik voor het eerst had uitgesproken dat ik bang voor hem was.' Haar vader riep naar haar dat ze naar huis moest gaan, ‘en dat ik tegen mijn moeder moest zeggen dat morgen de dag was, dat het echt zou gebeuren’.
Wat haar vader op dat moment bedoelde, wist ze als zevenjarige niet concreet. Wel voelde ze dat het mis was. 'Mijn verstand ging op nul. Ik ben gewoon naar huis gerend, dwars door het verkeer heen.’ In de keuken vertelde ze haar moeder wat haar vader had gezegd. Die reageerde niet met paniek, maar met troost. ‘Ze nam me op schoot, gaf me kusjes en knuffels. Ze was gewoon heel lief. Het welzijn van haar kinderen was alles.'
'Ze waren inmiddels al een tijd uit elkaar', vertelt Roser. 'Ze leefden gescheiden. Mijn vader was altijd een dominante man. En mijn moeder was eigenlijk een beetje een pronkstuk voor hem. Dus hij sprak naar buiten toe heel trots over zijn vrouw en zijn kinderen. En in huis was het gewoon een hele dominante, dwingende en ook afwezige vader.'
Als kind voelde ze dat steeds sterker. Haar vader probeerde haar onverwacht van school op te halen, tegen afspraken in. Haar moeder hield dat tegen. Er ontstond ruzie. ‘Ik begon me steeds meer uit te spreken. Dat ik bang was.’
'Dat weet ik natuurlijk niet. Maar ik vermoed van wel', aldus Roser. 'Want zij heeft echt wel flink aan de bel getrokken. Bij de kerk, maar ook bij de politie; die was op de hoogte van onze situatie thuis. Ik weet ook dat ze mensen heeft proberen te regelen die ons zouden opvangen.' Roser denkt dat haar moeder zich bewust was dat haar vader geobsedeerd door haar was. 'Maar ik denk eerder dat ze dacht: daar kan ik niets tegen doen.'
Het verhaal van Rosers moeder staat niet op zichzelf, volgens hoogleraar Marieke Liem, die onderzoek doet naar femicide en de kinderen die achterblijven. In veel zaken ziet ze hetzelfde patroon terug. ‘Het idee: als ik jou niet kan hebben, mag niemand je hebben. Een trigger kan zijn: het uitmaken van een relatie of aangaan van een nieuwe relatie. Soms ook de strijd om de voogdij over de kinderen.'
Uit cijfers blijkt dat bij ongeveer twee derde van de vrouwenmoorden kinderen betrokken zijn. Vaak zijn ze minderjarig. Ongeveer de helft is getuige geweest, direct of indirect. ‘Sommige kinderen zien het gebeuren. Andere horen schoten, vinden hun moeder of bellen zelf 112. En weer andere, zoals Roser, zien het aankomen door dreigementen.’
Daarna volgt vaak nog een tweede breuk. Kinderen raken niet alleen hun moeder kwijt, maar vaak ook hun vader. Door zelfdoding, detentie of afstand. Ze worden soms uit elkaar gehaald en bij verschillende families ondergebracht.
'Mijn vader heeft meteen nadat hij haar vermoord had, de politie gebeld en zichzelf aangegeven', aldus Roser. Nadat hij vrijkwam, had hij geen contact met Roser. Pas toen ze zelf kinderen kreeg besloot ze hem een aantal keer te ontmoeten.
'Ik had het heel fijn gevonden als er meer met mij was gedaan. Want ik heb ontzettend veel hulpverlening over me heen gehad. En er zijn heel veel mensen geweest die me hebben geprobeerd te helpen. En me hebben willen beschermen. En me hebben willen ontzien. Maar of dat allemaal goed voor mij is geweest, dat denk ik niet. Ik denk dat we ons er gewoon heel erg bewust van moeten zijn dat we naar de kinderen gaan kijken.'
Liem beaamt dat het belangrijk is om het kind centraal te zetten: 'Praat met het kind, in plaats van over het kind. Praat met het kind en kijk naar waar het behoefte aan heeft. En in die zin denk ik dat we ook terughoudend moeten zijn met het forceren van contact met de vader. Vanuit het idee van: het is toch je vader.'
Roser schoof ook aan bij Pauw & De Wit om haar verhaal te vertellen.
Meld je snel en gratis aan voor de BNNVARA nieuwsbrief!