De BNNVARA-directie over de bezuinigingen: 'Het is een loodzware tijd'

Wat gaat er met BNNVARA gebeuren in het licht van de bezuinigingen en de omroephuizen? Directeuren Lonneke van der Zee en Suzanne Kunzeler lichten toe (ja, ook over hun salaris).

Lonneke van der Zee: Dit was wel een jaar van uitersten. We vierden ons honderdjarig bestaan en intussen kwamen de grootste bezuinigingen ooit op ons af. Ik ben er wel ongelofelijk trots op hoe iedereen binnen onze club daarmee is omgegaan. Mensen steunden elkaar waar nodig. En we hebben die mijlpaal van honderd jaar groots gevierd met elkaar.

Suzanne Kunzeler: Ik ben heel trots dat iedereen z’n beste beentje heeft voorgezet in deze moeilijke periode en ondanks alles doorgaat met waar we goed in zijn: steengoede programma’s maken. En dat geldt vooral voor de mensen die werken bij programma’s die moeten stoppen, zoals de makers van onder andere Kassa en 3 op reis. Het is echt bewonderenswaardig dat teams niet bij de pakken neer gaan zitten, maar nog één keer alles geven. Ik ben ook trots op Pauw & De Wit; ik was gisteravond bij de laatste uitzending van dit seizoen. Het was een uitstekende uitzending, door Roos Moggré gepresenteerd. We hebben het latenighttijdslot teruggepakt, het is binnen afzienbare tijd een groot succes geworden.

SK Dit maakt mijn baan heel leuk hoor. Het is leuk dat we succesvol zijn. Niet alleen omdat we kijkers bereiken, maar omdat we ertoe doen. Het is van groot belang dat we het debat mede bepalen, dat Even tot hier een succes is, en De Marker (het nieuwsplatform voor jongeren van BNNVARA, red.). Ik haal mijn werkplezier voor een groot deel daaruit.

LvdZ Wat ik ook leuk vind, is dat we met verschillende titels het land in zijn getrokken, zoals met Boos, met De Marker, Vroege vogels, Jan-Willem start op!. Het publiek volgt ons niet alleen op het scherm, maar kennelijk ook overal in het land.

SK Het is een loodzware tijd. Achter elke verloren arbeidsplaats zit een collega. En we kennen die collega’s. Velen van hen werken hier al hun leven lang, dat is heel ingrijpend.

LvdZ We hebben best lang abstract kunnen praten over de bezuinigingen. Maar aan het einde van dat proces gaat het ineens over de mensen die bij BNNVARA werken. Ik vond vorige week ook loodzwaar; ik merkte dat pas echt toen de week voorbij was.

LvdZ Dit is begonnen met een bezuinigingsopdracht vanuit Den Haag: we moeten 3,5 miljoen euro besparen op de ondersteuning van programma’s. Maar het is los van de bezuinigingen ook nodig om deze beweging te maken, want grote technologiebedrijven bepalen inmiddels wat we te zien krijgen, en jongeren zitten alleen nog op sociale media en kijken geen tv.

SK We willen onze journalistieke tak buiten schot houden, dat is de ruggengraat van onze omroep, want we willen de macht controleren. Daarnaast zetten we nog meer in op het bereiken van jongeren – essentieel voor de toekomst van de publieke omroep. En dat kunnen we met positief activisme. We laten zien waar hoop zit, waar oplossingen ontstaan en waar we elkaar kunnen vinden. Niet met een belerend vingertje, maar door perspectief te bieden.

SK Het idee is om zoveel mogelijk geld bij de programmering te houden. We voegen afdelingen samen en snijden in managementlagen. Maar we gaan ook minder doen. En we zullen zorgvuldig bepalen op welke programma’s we inzetten qua marketing en publiciteit en op welke niet.

LvdZ Onze salarissen zijn altijd terug te vinden in onze jaarrekening, dus dat klopt. Dan kun je een discussie voeren over de percentages die worden genoemd, want ons salaris stijgt niet meer dan dat van onze collega’s, maar eigenlijk doet dat er niet toe. We snappen het ongemak dat er is heel goed. Want tegelijkertijd zijn er berichten over mensen die op straat komen te staan. Is zo’n salaris dan nog passend?

LvdZ De bezuinigingen gaan in 2027 in. We hebben met de Raad van Toezicht afgesproken dat we vanaf dat jaar, en voor 2028, onze salarissen bevriezen. We zien dan af van een verhoging.

LvdZ Deze keuze die we nu maken vind ik logisch en uit te leggen. En eerlijk: als wij dit jaar hadden afgezien van een verhoging, hadden we voor de buitenwereld nog steeds te veel verdiend.

SK Het is ook een frame van De Telegraaf naar de twee vrouwelijke directeuren van BNNVARA. Dat komt doordat wij links-progressief zijn, en dat mechanisme begrijp ik wel.

LvdZ We hebben met de VPRO echt constructieve gesprekken gevoerd, maar ze kiezen uiteindelijk voor een andere partner. Wij vinden dat jammer.

SK We hadden samen merken overeind kunnen houden. We hadden met de VPRO de onderzoeksjournalistiek kunnen bundelen, de jeugdprogrammering, fictie. We vinden deze indeling van omroepen een grote weeffout.

LvdZ We zijn wel blij met Omroep Zwart, hè. Zwart en wij kunnen elkaar echt versterken, we delen onze visie op de samenleving. Maar het was mooi geweest als er meer progressieve omroepen bij waren gekomen.

LvdZ Het wordt heel ingewikkeld.

SK Journalistiek is een groot goed voor de publieke omroep. Als er partijen zijn die daar stelselmatig lak aan hebben – en bij Ongehoord Nederland is dat zo – dan hoor je niet in dit bestel thuis.

SK We nodigen iedereen uit. De ene keer is dat meer rechts dan links – het gaat ook over de vragen die je stelt. We ondervragen de macht. Als die macht rechtser is dan links, dan ondervragen we een rechtse macht. We hebben die toon gevonden, de redactie kiest ook voor onderwerpen die goed bij BNNVARA passen.

LvdZ Ik vind het helemaal niet logisch dat rechtse politici bij rechtse talkshows zitten. Dat WNL er voorheen voor koos om vooral VVD’ers uit te nodigen en ze met fluwelen handschoenen te behandelen – dat is toch veel kwalijker? Dáár moet de kritiek zich op richten. Waar politici ook aan tafel zitten, ze moeten kritisch worden bevraagd.

SK Iedereen vond dat Frans Timmermans de eerste week van Pauw & De Wit onheus bejegend werd, en dat de presentatoren zo aardig voor Bontenbal waren. Ik heb beide afleveringen – bijna met een loep – nog een keer teruggekeken. Ze krijgen allebei dezelfde vragen. Dat Timmermans daar chagrijnig aan tafel zit en de regie niet naar zich toe kan trekken, zegt ook veel over de linkse politicus die daar aan tafel zit. Bontenbal zit daar gewoon met veel meer gemak aan tafel! Er moeten ook mensen aan tafel zitten die het linkse geluid fatsoenlijk kunnen brengen. Als ik heel eerlijk ben, vind ik dat ook van Jesse Klaver. Dan denk ik: je hebt een podium, pák het! Neem mij mee in je verhaal! Sylvana Simons kan dat heel goed. Maar verder gebeurt dat op links heel weinig. Dat vind ik ook heel jammer.

SK Zo zou ik dat niet willen zeggen. Ik zag Christine Teunissen (fractievoorzitter Partij voor de Dieren, red. ) ook bij Pauw & De Wit . Ze wéét dat ze daar een aantal kritische vragen krijgt, het waren echt geen moeilijke vragen. Ik zit dan ook te schreeuwen tegen de buis: ‘joh, je kunt ook dit-of-dat zeggen!’ Je moet er met een bepaald gemoed zitten, je moet er zin in hebben. Je moet een goed verhaal hebben – en dat heeft Teunissen. Heel erg dat ze dat dan niet over het voetlicht brengt. Maar dat is niet omdat ze die ruimte niet krijgt.

SK We hebben zelf niet gekozen om de stekker uit Kassa te trekken, hè. Consumentenjournalistiek vinden we belangrijk en daar zijn we altijd goed in geweest. We zouden BNNVARA niet zijn, als we niet onderzochten wat we met consumentenjournalistiek kunnen in de toekomst. Dat onderzoek loopt nu.

SK Er is een scenario mogelijk waarin we doorgaan met consumentenjournalistiek.

SK Ja, gefinancierd door Postcode Loterij en Omroep Max zelf. De NPO betaalt daar niet aan mee. Je zal straks bij Carrie op vrijdag veel goede doelen voorbij zien komen. Wij zouden natuurlijk nóóit een journalistiek programma door de Postcode Loterij laten financieren. En Kassa al helemaal niet.

LvdZ Nee, dat is veel te duur.

LvdZ Dat verwacht ik wel.

SK Bij leven en welzijn heel graag. Omdat we met onze plannen, energie en slagkracht nog een grote stap kunnen zetten. En laten we niet vergeten: heel veel gaat bij BNNVARA wel gewoon door. We houden een grote journalistieke vloer, we blijven documentaires maken, we blijven jeugd- en jongerenprogramma’s maken. We hebben alle genres behouden.