Zembla
Zembla

Donderdag om 20.25 uur op NPO2npo2

Het onderzoeksjournalistieke televisieprogramma van BNNVARA
Zembla

Ziekenhuizen gaan strijd aan met farmaceuten om medicijnprijzen laag te houden

30 jun 2021
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
1406 keer bekeken
Medicijntekorten-waarschuwen-2
Drie universitair ziekenhuizen, het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven en bereidingsapotheek A15 gaan samenwerken om de beschikbaarheid van unieke geneesmiddelen te garanderen en betaalbaar te houden. Ze proberen zogeheten "geneesmiddelenkaping" door farmaceutische bedrijven te voorkomen.
De ziekenhuizen richten samen met de apotheek A15 een platform op waarmee ze commercieel niet-verkrijgbare geneesmiddelen zelf kunnen registreren bij de autoriteiten. "Zo snijden we partijen die misbruik maken van het huidige systeem de pas af", maakte het Catharina Ziekenhuis bekend.

Volgens de medische centra voorkomen ze daarmee dat bepaalde medicijnen, die door ziekenhuisapothekers zelf gemaakt worden, geregistreerd worden door farmaceuten. Zo'n registratie betekent dat de ziekenhuisapotheek het middel niet meer mag leveren, waardoor ziekenhuizen moeten gaan inkopen bij de commerciële partij.

Oogdruppels van 20 naar 1000 euro

Volgens Reinout Schellekens, directeur bij A15, gebeurt dit regelmatig. "Ik ken zestien gevallen waar dit is gebeurd. Vaak gaat de prijs na registratie door een middelgrote of kleine farmaceut flink omhoog. Het meest extreme voorbeeld zijn Cystadrops, druppels voor een oogaandoening. Wij leverden die voor 20 euro en nu kost een flesje 1000 euro", zegt Schellekens, een van de initiatiefnemers.

In ziekenhuisapotheken worden geneesmiddelen gemaakt die commercieel niet-verkrijgbaar, maar wel noodzakelijk zijn. Het gaat bijvoorbeeld om medicatie om het hart stil te leggen bij openhartoperaties. Die medicatie wordt in de bereidingsapotheek van het Catharina Ziekenhuis gemaakt en aan hartcentra in Nederland geleverd. Een deel van de geneesmiddelen die in ziekenhuisapotheken wordt gemaakt, is echter commercieel interessant. "Dat kan farmaceutische bedrijven doen besluiten een aanvraag voor registratie in te dienen", aldus Schellekens.
Volgens de initiatiefnemers is het platform een soort nationaal bedrijf, dat als aanvrager dient van het registratiedossier. "Het voordeel van deze ‘zelfregistratie’ is dat de ziekenhuisapotheken het recht behouden om de middelen te blijven leveren, tegen een eerlijke prijs."

100 keer de originele prijs

Er zijn ook nog talloze andere voorbeelden van medicijnen waarvan de prijs ineens omhoog schoot. Het gebeurde bijvoorbeeld onlangs bij mexiletine. Namuscla is de merknaam van mexiletine. Het wordt al vele jaren gebruikt voor hartziektes, maar is door een fabrikant opnieuw geregistreerd voor toepassing bij de zeldzame spierziekte niet-dystrofische myotonie. In Nederland hebben ongeveer 500 mensen die aandoening, waarbij ze last hebben van stijve of zwakke spieren. Per dag hebben ze een tot drie capsules van het middel nodig. 

In 2000 kostte een capsule 23 eurocent. De reguliere prijs steeg daarna naar 2,85 tot 6,95 euro per capsule. Farmaceut Lupin wist het al bestaande middel in 2018 te registreren als weesgeneesmiddel. Het bedrijf wil voor elke capsule een bedrag van 23,39 euro in rekening brengen. Dat is honderd keer de oorspronkelijke prijs.

Uit onderzoek blijkt dat Nederland in vergelijking met andere landen in Europa vaak de hoofdprijs betaalt voor nieuwe medicijnen. De prijs is soms meer dan vijftig procent hoger dan in andere landen. Zembla onderzocht in 2016 in de uitzending ‘Het Farma Fortuin’ waarom dat zo is en wie daaraan verdienen.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Schrijf je in voor de ZEMBLA-nieuwsbrief en ontvang wekelijks als eerste onze beste nieuwsverhalen, achtergrondartikelen en exclusieve video's.

Meer over dit onderwerp

Populair bij BNNVARA