Zembla
Zembla

Donderdag om 20.25 uur op NPO2npo2

Het onderzoeksjournalistieke televisieprogramma van BNNVARA
Zembla

Strengere Europese regels tegen witwassen voor banken, bedrijven en cryptomarkt

26 jul 2021
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
689 keer bekeken
  •  
cryptomunten
Er komt een pakket met nieuwe regelgeving dat grote witwasschandalen in Europa moet tegengaan. Het belangrijkste onderdeel van de plannen van de Europese commissie is de oprichting van een nieuwe overkoepelende Europese toezichthouder in de strijd tegen witwassen die in 2024 van start moet gaan. De nieuwe regels gaan niet alleen gelden voor de traditionele financiële markten, maar ook voor de cryptomarkt. De lidstaten moeten de plannen nog goedkeuren.

Volgens ingewijden heeft geen van de 27 lidstaten van de EU tot nu toe bedenkingen geuit tegen het voorstel van de Europese Commissie. De nieuwe toezichthouder gaat de Anti-Money Laundering Authority (autoriteit tegen witwassen) heten en krijgt onder meer de bevoegdheid banken en bedrijven te beboeten als ze de regels schenden die witwaspraktijken moeten voorkomen. De commissie stelt ook voor cashbetalingen boven de 10.000 euro onwettig te maken, maar landen mogen ook strengere normen hanteren.

Daarmee moet een einde komen aan grote Europese witwasschandalen. De laatste jaren waren er een hoop schandalen rond witwasaffaires bij vooral grote banken in verschillende landen. In Nederland kregen ING, Rabobank en ABN Amro daarvoor forse boetes opgelegd. Zembla maakte daar onder andere de uitzending ‘De witwasbankiers van ING’ over.

In Nederland worden jaarlijks miljarden witgewassen

Witwassen is volgens EU-commissaris Mairead McGuinness (Financiële Stabiliteit) nog steeds een groot probleem in Europa. Ze zei tijdens de vergadering dat criminelen jaarlijks naar schatting 1 procent van het totale bruto nationaal product van de EU (alle economieën opgeteld) aan 'vies' geld uit verdachte financiële transacties omzetten naar schoon geld. In Nederland wordt naar schatting jaarlijks 15 tot 20 miljard euro witgewassen. Minister Wopke Hoekstra (Financiën) juicht de oprichting van de AMLA toe, omdat het witwassen van geld een internationaal probleem is dat niet solo kan worden opgelost.

Gevolgen cryptomarkt

De voorgestelde regelgeving gaat niet alleen gelden voor partijen die opereren in de meer traditionele financiële markt, zoals banken, maar geldt straks ook voor nieuwe markten zoals de cryptomarkt. Dat betekent meer regulering. Alle dienstverleners moeten bijvoorbeeld due dillegence uitvoeren op hun klanten om witwaspraktijken te voorkomen. Dat betekent dat ze verplicht zijn om hun klanten te identificeren en te screenen. Banken moeten dat al doen. Ze kijken bij zo’n screening naar risicofactoren bij klanten, zoals veroordelingen in het verleden of negatieve mediaberichtgeving. Voor de cryptomarkt betekent dit dat dienstverleners als Bitvavo en Binance zich in Europa ook aan deze regels moeten houden en dus ook moeten opereren volgens het 'know your customer' principe. Het betekent ook dat veel anonieme crypto-wallets worden verboden, want alle financiële stromen moeten traceerbaar zijn.

In de traditionele financiële wereld zijn deze zaken ook nog niet overal goed op orde. Vicevoorzitter van de commissie Valdis Dombrovskis zegt dan ook dat de Europese wetgeving nationaal wel goed moet worden ingevoerd om effect te hebben. Vorige maand nog stuurde Brussel een brief naar Den Haag met de waarschuwing dat Nederland de zogeheten vijfde antiwitwasrichtlijn onvoldoende op orde heeft. Het schort onder meer aan een verbod op anonieme rekeningen, anonieme spaarboekjes of rekeningen onder een fictieve naam bij financiële instellingen. Ook de regels voor informatie over wie de uiteindelijke begunstigde van een fonds of organisatie is, schieten tekort. Het is al de tweede keer dat de commissie hierover aan de bel trekt en nu dreigt ze naar de Europese rechter te stappen als de zaak niet snel in orde wordt gemaakt.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Schrijf je in voor de ZEMBLA-nieuwsbrief en ontvang wekelijks als eerste onze beste nieuwsverhalen, achtergrondartikelen en exclusieve video's.

Meer over dit onderwerp

Populair bij BNNVARA