Sfeerfoto van Zembla
Zembla

Zembla

Iedere donderdag om 21.10 uur opnpo2

Hét onderzoeksjournalistieke televisieprogramma van BNNVARA.

VOLG ONS

Zembla

'Psychisch en seksueel misbruik in jeugdzorg'

6 nov 2015
  •  
leestijd 3 minuten
hoe-veilig-zijn-kinderen-die-onder-toezicht-van-de-overheid-staan
Tientallen mensen hebben al gemeld dat ze in de jeugdzorg zijn misbruikt. Een commissie die sinds een paar maanden vooronderzoek doet, heeft ongeveer zeventig meldingen gekregen. De slachtoffers zeggen ,,dat er vaak langdurig sprake was van een combinatie van psychisch en fysiek geweld, in combinatie met seksueel misbruik'', meldde de commissie vrijdag.
De commissie staat onder leiding van Micha de Winter. Hij is hoogleraar maatschappelijke opvoedingsvraagstukken aan de Universiteit Utrecht. De Winter en de andere commissieleden kijken of het haalbaar is om onderzoek te doen naar misbruik sinds 1945. Voor 1 mei moeten ze verslag uitbrengen aan het kabinet.

De Winter hoopt dat na afronding van het vooronderzoek wordt besloten om een grootschalig onderzoek op te zetten. ' Het is het waard. De verhalen verdienen erkenning.'  zegt de Winter in een interview met RTV-Utrecht. Daarbij benadrukt De Winter dat het geweld in de jeugdzorg vaak diepe sporen heeft nagelaten in de levens van betrokken.
' Veel mensen beginnen nu pas te beseffen dat bijvoorbeeld hun seksuele problemen of gedragsproblemen veroorzaakt zijn door wat er in instellingen is misgegaan' , zegt hij.

Regime van geweld
Slaan. Schoppen. Opsluiten. Maar vooral tot op het bot vernederen. Tientallen mensen hebben in de afgelopen maanden verteld wat ze is aangedaan toen ze als kind in de jeugdzorg zaten. ' Daar heerste een soort regime waar geweld werd gebruikt ', zegt Micha de Winter. 
Schandpaal
De commissie doet onderzoek naar de periode van 1945 tot nu. Maar de meeste meldingen gaan over de jaren vijftig, zestig en zeventig. De Winter: ' Een van de meest voorkomende problemen bij kinderen in inrichtingen had te maken met bedplassen. De leiders zagen dat als onwil van het kind, als ondeugd, en men dacht dat hard aanpakken een goede pedagogische remedie was. ' Dat harde aanpakken betekende dat kinderen aan de schandpaal werden genageld. Voor de ogen van andere kinderen werden ze tentoongesteld. ' Sommigen moesten bloot met de natte lakens om zich heen voor de groep gaan staan. Een vrouw vertelde dat een non haar natte onderbroek in haar mond had gepropt. '
Eigenwaarde
Een halve eeuw later is het vooral die verwaarlozing en vernedering die pijn doet. ,, Ze zeggen: 'ik heb afgeleerd om iemand te zijn, ik voelde me een waardeloos vod'. Ze kregen te horen dat ze uit een slecht gezin kwamen, dat ze zich misdroegen en dat het aan henzelf lag. ''
Erkenning
Wat de slachtoffers vooral willen, is erkenning, zegt De Winter. ' Ze werden nauwelijks geloofd door hun omgeving. Ze kregen een laag zelfbeeld, hadden veel schaamte en kwamen in de psychiatrie. Ze zijn heel blij dat ze nu hun verhaal kunnen vertellen, terwijl we nog niet eens een officieel meldpunt hebben. '
Weinig opleiding
De daders deden het niet uit kwade wil, benadrukt De Winter. ' Dit speelt zich in het verleden af. De mensen die dat deden hadden heel weinig opleiding. Men dacht dat dit de goede aanpak van kinderen was. Heel weinig mensen dachten: laten we lekker iemand in elkaar gaan slaan. ' (bron:anp)

Altijd op de hoogte zijn van het laatste nieuws?

Schrijf je in voor de ZEMBLA-nieuwsbrief en ontvang wekelijks als eerste onze beste nieuwsverhalen, achtergrondartikelen en exclusieve video's.

Sfeerbeeld BNNVARA programma's