Sfeerfoto van Zembla
Zembla

Zembla

Donderdag om 20.25 uur op NPO2

Het onderzoeksjournalistieke televisieprogramma van BNNVARA.
Zembla

Gezondheidsraad doet onderzoek naar relatie tussen landbouwgif en Parkinson

28 feb 2020
  •  
leestijd 4 minuten
bollengif uit uitzending
De Gezondheidsraad doet in opdracht van de minister onderzoek naar de relatie tussen landbouwgif en de Ziekte van Parkinson. Dat bevestigt een woordvoerder van de Gezondheidsraad aan Zembla. De Parkinson Vereniging is blij met het onderzoek, maar wil al sneller actie en heeft daarom een brief gestuurd naar de minister met onder meer de vraag om per direct te stoppen met het gebruik van het landbouwgif Mancozeb. 

Mancozeb is in Nederland de meest verkochte schimmelverdelger. Uit door Greenpeace Nederland bij de overheid opgevraagde verkoopcijfers blijkt dat in 2017 maar liefst 2,5 miljoen kilo van het middel is verkocht.

Zembla aanleiding voor onderzoek
Naar aanleiding van de uitzending ‘Parkinson op het platteland’ van Zembla is de Parkinson Vereniging zelf onderzoek gaan doen naar alle kennis die er al is over de relatie tussen gewasbeschermingsmiddelen en Parkinson. 

Zestig Parkinson patiënten hebben zich gemeld bij de vereniging, omdat ze een relatie vermoeden tussen hun ziekte en blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen. Inmiddels heeft de vereniging op haar website een hele sectie gewijd aan de bevindingen. 

Advies van de Gezondheidsraad
De Gezondheidsraad was al bezig met een groot onderzoek naar de gezondheidsrisico’s bij blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen. Daar wordt de relatie met de Ziekte van Parkinson nu in meegenomen. Uiteindelijk moet dat onderzoek resulteren in een advies over het gebruik van pesticiden. De minister wacht op dat advies voor eventuele maatregelen. Het wordt uiterlijk 1 juni verwacht. 

Ter voorbereiding nodigde de commissie de Parkinson Vereniging 11 februari uit voor een hoorzitting. Andere sprekers waren onder meer Stichting Bolleboos; een groep burgers die al jaren strijdt tegen het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de lelieteelt. Ook vertegenwoordigers van boerenorganisatie LTO en de branchevereniging van gewasbeschermingsmiddelenfabrikanten Nefyto hadden spreektijd. 

‘Laten we niet onderzoeken wat we al weten’
De Parkinson Vereniging liet tijdens een presentatie met video een duidelijke boodschap horen: “Laten we niet onderzoeken wat we al weten. De relatie tussen de blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen en parkinson is onomstotelijk gelegd en we weten al dat zwangere kinderen en toekomstige generaties kwetsbaarder zijn. Wij hebben de plicht hen te beschermen.” 

Binnenkort gaat de Parkinson Vereniging zelf ook nog met de LTO praten over het dossier: “Wij hebben gezamenlijke belangen, want de boeren worden ook ziek en zij moeten met gewasbeschermingsmiddelen werken. De insteek van het gesprek zal zijn: wat kunnen we met het probleem?”, zegt Jobien Wind, beleidsmedewerker van de Parkinson Vereniging.

Jobien is tussen 1994 en 1997 zelf vier jaar lang blootgesteld aan gewasbeschermingsmiddel glyfosaat, in pure vorm. Glyfosaat is naast mancozeb een van de twee meest gebruikte gewasbeschermingsmiddelen in Nederland. Ten tijde van de periode van blootstelling was ze zwanger van haar tweede kind en aan het einde van de periode van haar derde kind. Op haar 52e werd bij Jobien de diagnose Parkinson gesteld. 

Meldpunt voor mensen met Parkinson
Sinds de uitzending van Zembla heeft ze een eigen dossier aangelegd met wetenschappelijke informatie en nieuws over gewasbeschermingsmiddelen en Parkinson. Namens de vereniging heeft ze het dossier onder zich en verzamelt ze via het nieuwe meldpunt van de vereniging verhalen van anderen die een relatie tussen hun ziekte en blootstelling aan pesticiden vermoeden. “Hopelijk melden door de aandacht op onze website en bij andere media meer mensen zich.”

Volgens Wind en de Parkinson Vereniging zijn wetenschappelijke studies helder: “Blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen verhoogt de kans op Parkinson. Als je langdurig aan grote hoeveelheden wordt blootgesteld is die hogere kans zelfs meer dan vijftig procent.”

‘Nederland moet pesticide Mancozeb verbieden’
“Onbestaanbaar” vindt de vereniging het dat Europa onlangs besloot de goedkeuring van het middel Mancozeb met een jaar te verlengen. In de uitzending van Zembla blijkt dat schimmelverdelger Mancozeb qua samenstelling voor de helft identiek is aan het verboden Maneb. Gebruik van Maneb is niet meer toegestaan omdat het door de wetenschap in verband wordt gebracht met Parkinson.

De Parkinson Vereniging roept de minister in de brief op om op nationaal niveau Mancozeb alsnog te verbieden: “Wat is er op tegen om als lidstaat het heft in eigen hand te nemen? Meerdere lidstaten hebben dat gedaan bij glyfosaat en keuren het middel af, ondanks dat de Europese Commissie nog niet zo ver is”, schrijft de vereniging. Wind zegt dat de vereniging op de brief nog geen antwoord heeft gekregen van het ministerie. “Maar voor de beantwoording staat dertig dagen. Dus het kan nog komen.”

‘We hebben haast’
Momenteel zijn er ruim 50.000 Parkinsonpatiënten in Nederland. Dat aantal neemt toe. De zorgen bij de Parkinson Vereniging zijn groot. Tijdens de hoorzitting bij de commissie zei de vereniging dan ook: “Het gaat niet langer om wachten op de uitspraak of er een relatie is tussen parkinson en gewasbeschermingsmiddelen. Het gaat om voorlichting dat die relatie er is. Wij willen een pandemie van parkinson voorkomen. Zoals gezegd we hebben haast. Elk geval van parkinson dat voorkomen had kunnen worden is er een te veel.” 

Kijk de uitzending Parkinson op het Platteland:

Meer over dit onderwerp

Populair bij BNNVARA

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Schrijf je in voor de ZEMBLA-nieuwsbrief en ontvang wekelijks als eerste onze beste nieuwsverhalen, achtergrondartikelen en exclusieve video's.