Meerderheid Kamer wil onderzoek naar importverbod Arabische gom uit Soedan

D66-Kamerlid Mpanzu Bamenga heeft samen met Kamerleden Sarah Dobbe (SP), Suzanne Kröger (PRO), Joris Lohman (CDA) en Nicole Maes (VVD) Kamervragen gesteld naar aanleiding van het onderzoek van Zembla naar de handel in Arabische gom uit Soedan. Uit het onderzoek blijkt dat Europese gomhandelaren indirect bijdragen aan de financiering van de Soedanese burgeroorlog. Strijdende partijen plunderen Arabische gom, persen boeren en handelaren af en smokkelen het natuurproduct naar buurlanden Tsjaad en Zuid-Soedan. Vervolgens worden daar vervalste herkomstdocumenten gebruikt, waardoor Soedanese gom als conflictvrij product op de Europese markt terecht kan komen.

De Kamerleden willen weten of het kabinet het onacceptabel vindt dat grondstoffen in alledaagse producten kunnen bijdragen aan de financiering van de oorlog in Soedan. Ook vragen ze het kabinet zich in Europees verband in te zetten voor een boycot of importverbod op Arabische gom uit Soedan. Zo’n zelfde importverbod is er al wel op Soedanees goud.

Daarnaast stellen de Kamerleden vragen over de Nederlandse handhaving. De Nederlandse douane (Team POSS) controleert of bedrijven zich aan de sanctieregels houden. Maar een woordvoerder laat aan Zembla weten dat er momenteel geen onderzoeken worden verricht. De Kamerleden willen weten hoe de import van Arabische gom momenteel wordt gecontroleerd en waarom de Douane momenteel geen onderzoek doet naar de import van de grondstof. Ook vragen ze of het kabinet met de Europese Commissie wil onderzoeken welke aanvullende maatregelen mogelijk zijn tegen bedrijven die onvoldoende kunnen aantonen dat hun geïmporteerde Arabische gom niet afkomstig is uit conflictgebieden of financieel ten goede komt aan strijdende partijen.

Verder vragen de Kamerleden aandacht voor de sterke stijging van de export van Arabische gom uit buurlanden van Soedan, waaronder Tsjaad en Zuid-Soedan. Ze willen weten hoe het kabinet deze stijging beoordeelt, gezien de aanwijzingen dat Soedanese gom via deze landen wordt geëxporteerd en van nieuwe herkomstdocumenten wordt voorzien. Ook vragen ze om gerichte Europese sancties tegen personen, bedrijven en andere entiteiten in Tsjaad en Zuid-Soedan die betrokken zijn bij het faciliteren van de illegale handel, plundering, smokkel of het witwassen van Soedanese Arabische gom en daarmee de oorlogseconomie van de RSF of SAF financieren.

Tot slot stellen de Kamerleden vragen over voormalig RSF-commandant Ali Rizqallah, beter bekend als Savana. Zembla laat in de uitzending zien hoe hij zijn soldaten de hoofdkraan van Al Fasher laat afsluiten, waardoor de omsingelde bevolking zonder water komt te zitten. Onder leiding van Savana neemt de RSF in 2025 ook Al Nahud in, een van de belangrijkste handelscentra van Arabische gom. Zembla heeft een audiofragment in handen waarin Savana spreekt over de door hem geplunderde voorraden Arabische gom in Al Nahud. Lokale bronnen bevestigen dat het om een geluidsopname van Savana gaat.

De Kamerleden willen weten welke informatie het kabinet heeft over zijn mogelijke betrokkenheid bij oorlogsmisdrijven, misdrijven tegen de menselijkheid en andere ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht tijdens zijn periode als commandant binnen de RSF.