Zembla
Zembla

Donderdag om 20.25 uur op NPO2npo2

Het onderzoeksjournalistieke televisieprogramma van BNNVARA
Zembla

‘Jongeren die complexe zorg krijgen moet je niet op hun 18e ineens loslaten’

20 apr 2021
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
255 keer bekeken
Jeugdzorg
De complexe jeugdzorg, voor kinderen en jongeren met meerdere problemen tegelijk, moet niet plots ophouden bij achttien jaar. Dat zeggen de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, Kinderombudsman, Nationale Ombudsman, Nederlandse Zorgautoriteit en Raad voor Volksgezondheid & Samenleving. Ook moet er meer aandacht komen voor de toegankelijkheid en betaling van deze zorg en de aanpak van alle zaken die een rol spelen tegelijk.
"Laat de leeftijdsgrens 18-/18+ irrelevant worden, zodat zorg en begeleiding op passende wijze voortgezet worden en er geen kunstmatige breuk (met alle gevolgen van dien) ontstaat", stellen ze in een open brief.

Losgelaten, losgeslagen

Een erg kwetsbare groep zijn de achttienjarigen die naast gedragsproblemen een verstandelijk beperking hebben en al jaren onder toezicht staan van jeugdzorg. Ook zij mogen plotseling zelf hun eigen plan trekken. Maar deze achttienjarigen zijn in hun ontwikkeling vaak niet ouder dan twaalf, dertien jaar en nog helemaal niet klaar om op eigen benen te staan. Met als gevolg dat ze vaak in de problemen komen. In sommige gevallen  belanden ze in de criminaliteit, drugs, of op straat. Hulpverleners weten dat het misgaat, maar kunnen niets doen. Zembla maakte daar in 2016 al de uitzending ‘Losgelaten, Losgeslagen’ over.

Voor de wet zijn deze achttienjarige jongeren volwassen, ze mogen zelf bepalen wat ze doen. Zelfs als overduidelijk is dat ze zichzelf in de vernieling helpen. 

'Losgelaten, losgeslagen' (2016):

'Monica slaapt nu in een tuinhuisje'

Bij het bereiken van de officiële volwassenheid is er dus meteen een "harde knip", aldus een woordvoerster van de Nationale Ombudsman. Het is opeens afgelopen met de zorg tot dan toe.

Als voorbeeld van verdere problemen die daardoor kunnen ontstaan geven ze de 20-jarige Monica. "Op haar achtste is ze uit huis geplaatst vanwege problematiek van de ouders. Sindsdien woonde Monica in verschillende pleeggezinnen en instellingen. Ze weet niet eens meer hoeveel gezinsvoogden en hulpverleners ze heeft gehad. Toen zij achttien werd, was er niets geregeld voor haar. Zij kwam direct in de schulden. En zwierf enige tijd van vriendin naar vriendin. Ze slaapt nu in een tuinhuisje."

'Nodige zorg moet toegankelijk zijn'

De organisaties maken zich ook grote zorgen over de bereikbaarheid van de zorg. "De zorg die nodig is moet toegankelijk zijn. Discussie of onduidelijkheid over ‘wie betaalt’ mag niet leiden tot het uitblijven van passende zorg. Budgetplafonds, tekorten en wel of geen contract zijn geen geldige reden voor het uitblijven van de juiste zorg", aldus het gezelschap.

Bovendien moet een "systemische, integrale aanpak van problemen" de norm worden. "Als kind én gezin niet worden betrokken bij het bepalen van wat er nodig is, dan gebeuren vaak niet de goede dingen. Net als wanneer het kind (of de ouder) ‘los’ van zijn gezinscontext wordt gediagnosticeerd." Als er maar één probleem wordt aangepakt bij een kind met een stapeling van problemen, dan schiet het echt niet op. Pas bij een totaalaanpak is het kansrijk, aldus het gezelschap.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Schrijf je in voor de ZEMBLA-nieuwsbrief en ontvang wekelijks als eerste onze beste nieuwsverhalen, achtergrondartikelen en exclusieve video's.

Meer over dit onderwerp

Populair bij BNNVARA