Gezondheidsraad: Uitstoot vliegtuigmotoren kankerverwekkend voor werknemers

De Gezondheidsraad adviseert om de uitstoot van vliegtuigmotoren als ‘verondersteld kankerverwekkend voor mensen’ te classificeren, omdat ‘de uitstoot onder andere zeer fijne deeltjes bevat die diep in de longen en in de bloedsomloop terecht kunnen komen. Dit kan leiden tot luchtwegaandoeningen en waarschijnlijk ook tot kanker.’ De raad schrijft dat medewerkers nu beter beschermd kunnen worden, maar stelt ook dat er nog onvoldoende bekend is om een gezondheidskundige grenswaarde vast te stellen. Vakbond FNV vindt het advies een ‘belangrijke overwinning voor de Schiphol medewerkers en een erkenning van hoe serieus dit probleem is. Nu is het nodig dat de werkgevers op Schiphol alles op alles zetten om uitstoot te minimaliseren. Nu moeten we door.’ Schiphol zelf noemt het advies van de Gezondheidsraad ‘prematuur’.

Zembla onthulde 5 jaar geleden op basis van vertrouwelijke rapporten dat Schiphol en KLM al in 2007 door hun eigen arbodiensten gewaarschuwd werden voor een ‘verhoogd risico’ op hartproblemen en longkanker bij hun medewerkers, doordat ze worden blootgesteld aan uitstoot van vliegtuigmotoren. Arbo-experts van bedrijven op Schiphol adviseerden destijds al om de blootstelling van hun medewerkers “zo ver mogelijk terug te dringen”. In de Zembla uitzending ‘Ziek van Schiphol’ stelden deskundigen dat dat niet is gebeurd.

Arbo-expert Tamara Onos vindt het nieuwe rapport van de Gezondheidsraad goed nieuws voor de medewerkers op de luchthaven: “Bedrijven op Schiphol zijn nu verplicht om alles te doen wat technisch mogelijk is om de blootstelling aan uitlaatgassen van vliegtuigen terug te dringen.”  Tegelijk vindt Onos het ‘erg jammer’ dat er nog steeds geen grenswaarde is opgesteld voor vliegtuiguitstoot, terwijl de Gezondheidsraad ook schrijft dat het onduidelijk is of werknemers nu voldoende beschermd zijn. 

Na de Zembla uitzending in 2021 eiste de Arbeidsinspectie strenge maatregelen van de luchthaven om medewerkers beter te beschermen. Schiphol reageerde destijds afwijzend, met als voornaamste tegenwerping dat de Gezondheidsraad vliegtuiguitstoot nog niet onderzocht had en het risico op kanker daarom onvoldoende duidelijk was.  

Ondanks het nieuwe rapport van de Gezondheidsraad, blijft Schiphol bij het eerdere standpunt. De luchthaven schrijft in een reactie op het conceptrapport dat ze het advies ‘prematuur’ vinden, omdat er nog onvoldoende wetenschappelijke data zou zijn om de uitstoot als verondersteld kankerverwekkend te classificeren. 

Ook KLM stelt dat op basis van de huidige kennis de vliegtuiguitstoot lager moet worden ingeschat en alleen als ‘verdacht carcinogeen’ moet worden gezien.