Sfeerfoto van Zembla

Zembla

Donderdag om 20.25 uur op NPO2npo2

Het onderzoeksjournalistieke televisieprogramma van BNNVARA
Zembla

Follow the tree

22 mrt 2017
  •  
leestijd 4 minuten
Bos als brandstof
Stel, je loopt door het plaatselijke bos of park of je fietst je favoriete fietsroute en ziet opeens dat er bomen worden gekapt. Of je ziet een grote stapel omgehakte bomen liggen. Wat gebeurt er eigenlijk met dat hout? En wat kun je doen als je dat wil weten? ZEMBLA zette een aantal tips op een rij.
Maak een foto
In Nederland wordt de boskap zoveel mogelijk bijgehouden. Er mag namelijk niet zomaar in het wilde weg worden gekapt. Als je weet wie verantwoordelijk is voor de kap, kun je vragen waarom er is gekapt. Dat is helaas niet altijd even eenvoudig. Het is moeilijk te achterhalen welk gekapt hout daadwerkelijk voor biomassa wordt gebruikt. En of er door de groeiende vraag naar biomassa meer wordt gekapt omdat het geld oplevert. Die vraag kun je wel stellen en boseigenaren en natuurorganisaties zouden daar ook openheid over moeten geven. Vertrouw je niet dat er wordt gekapt? Dan kun je altijd een foto maken van de bomen die zijn gekapt of gekapt dreigen te worden.
Waarom wordt er gekapt?
Er wordt in Nederland om veel verschillende redenen gekapt. Omdat bomen ziek zijn bijvoorbeeld, of omdat ze het licht van andere bomen wegnemen waardoor een bos niet goed kan doorgroeien. Soms wordt er een heel vlak bos gekapt, vellen heet dat. Bijvoorbeeld om een bos te verjongen.


Productiebossen
Er wordt ook gekapt voor de houtindustrie die er bijvoorbeeld meubels van maakt. En er wordt gekapt voor biomassa. Dat gebeurt onder andere in zogeheten productiebossen (waar je overigens ook kunt recreëren), maar ook resthout uit gewone bossen wordt gebruikt voor bijstook. Dat resthout wordt ook gebruikt om bijvoorbeeld houtsnippers van te maken of openhaardhout. Staatsbosbeheer levert ieder jaar bijvoorbeeld 100.000 ton hout voor de stadsverwarming van Purmerend.
Bos als brandstof
Hou het kapseizoen in de gaten
In Nederland mag je in de regel niet kappen in het broedseizoen als de natuur niet verstoord mag worden. Dat broedseizoen begint meestal half maart, als de lente begint. Als je dus in de lente ziet dat er ergens veel bomen worden omgehakt, is dat waarschijnlijk niet volgens de regels en kun je dat melden. Bij de gemeente bijvoorbeeld. Of bij de boswachter of een natuurorganisatie in jouw provincie. Je mag ook niet zomaar bomen omhakken in een gemeente of een stad. Zeker niet als het om monumentale bomen gaat. Daar is een officiële kapvergunning voor nodig.
Let op aankondigingen
Als bomen eenmaal gekapt zijn, en het is tegen de regels in gebeurd, dan ben je natuurlijk te laat. Daarom kun je natuurlijk beter van tevoren bezwaar maken. Gemeenten en bosbeheerders geven in de regel aan wanneer ze gaan kappen. Dat doen ze onder andere door een aankondiging te plaatsen in de lokale media of op de site van de betreffende gemeente. Bosbeheerders hangen vaak een aankondiging op bij de ingang van het bos of op de plek waar gekapt gaat worden. Die plekken worden dan gemarkeerd via een methode die ‘blessen’ wordt genoemd. Daarbij 'merkt' de boswachter bomen met een teken zodat de machinist van de kapmachine weet welke bomen hij moet kappen en moet laten staan. Een felgekleurde gele, rode of groene stip betekent dat een boom gekapt moet worden. Bomen met een blauwe stip moeten blijven staan. Bomen met een rood of oranje kruis op ooghoogte worden geveld maar moeten blijven liggen. Zie je bomen met linten, dan betekent dat vaak dat ze met rust gelaten moeten worden omdat er bijvoorbeeld vogels broeden.
De manier van markeren is niet landelijk vastgesteld en kan dus per bos verschillen. Lees hier meer over blessen.

Benader de boswachter
Heb je vragen over gekapte bomen of bomen die gekapt gaan worden, dan kun je die ook stellen aan de boswachter. Die vind je bijvoorbeeld via een zoektocht op Google door de naam van het bos in te tikken. Of je kunt contact opnemen met de natuurorganisatie die het bos beheert. Staatsbosbeheer is een van de grootste bosbezitters in Nederland. De natuurorganisatie bezit ongeveer dertig procent van al het Nederlandse bos.
Bij de ingang van het bos staat meestal een bord wie het bos beheert. Dat kan ook de gemeente zijn, Natuurmonumenten of stichting LandschappenNL. Ook zijn er bossen met particuliere eigenaars. Informatie hierover vind je op de website van de Vereniging van bos- en natuureigenaren.
 Staatsbosbeheer heeft een overzicht van boswachters die een blog bijhouden op internet. Kijk ook op boswachtersblog.nl.
Bomenstichting en Bomenridders
Heb je vragen over houtkap of bomen in je omgeving die gekapt dreigen te worden? Dan kun je ook contact zoeken met De Bomenstichting. Op de website van de Bomenstichting staan tips wat je kunt doen als je je wilt verzetten tegen dreigende kap. Op de website Milieuhulp.nl staat uitgelegd wat je kunt doen in het geval van illegale houtkap.
Bomenridders
De bomenridders is een groep mensen die begaan is met de natuur en onder andere proberen onterechte kap van bomen tegen te gaan. De bomenridders zijn verspreid over heel Nederland en weten vaak veel van de natuur in hun omgeving en wat je kunt doen als je vragen hebt over bepaalde bomen of bossen. Ze zijn vooral actief op Twitter en Facebook. Weten of er bij jou in de buurt bomenridders zijn? Kijk dan op deze overzichtskaart.
Biomassakaart
Op de biomassakaart van Nederland van de Algemene Vereniging Inlands Hout (AVIH) staat een overzicht van Nederlandse biomassacentrales, biomassacentrales in aanbouw en leveranciers van biomassa. Bekijk de kaart  hier .

Meer over:

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Schrijf je in voor de ZEMBLA-nieuwsbrief en ontvang wekelijks als eerste onze beste nieuwsverhalen, achtergrondartikelen en exclusieve video's.