Zonder stroom: een druppel op de gloeiende plaat

Hier op Santa Cruz zitten we af en toe zonder stroom. ‘s Ochtends om 5 uur gaat de stroom uit en ‘s middags om 12 uur is er weer stroom. Iedereen op het eiland ondergaat het gelaten. Ik kan me op zo’n dag niet douchen, omdat de waterpomp draait op elektriciteit. Daarom hebben we per huis twee grote tanks met water, voor het geval de stroom uitvalt. Je kunt je dan in ieder geval wassen.

De stroomonderbrekingen worden een dag tevoren aangekondigd en zijn bedoeld om stroom te besparen.  Natuurlijk zijn dergelijke onderbrekingen voor het besparen van energie een druppel op een gloeiende plaat. In het jaarrapport 2007 van de Charles Darwin Foundation staat dat in 5 jaar tijd het gebruik van fossiele brandstoffen op de Galapagos is toegenomen met 64%. Dat komt vooral door de groei van het aantal inwoners. In de laatste16 jaar 123%.  Daar komt bovenop dat hun welvaart toeneemt en daarmee het energiegebruik.

Veel mensen die naar de eilanden trekken komen uit de armere gebieden van Ecuador. Zij zijn de eersten die welvaart meemaken. Zij willen – heel begrijpelijk - voor zichzelf en voor hun kinderen een comfortabel leven opbouwen met alle mogelijke apparatuur. Een TV, een koelkast, echte glazen ramen en een airco (in plaats van de traditionele natuurlijke airco van houten panelen met gaas). In de piramide van Maslow staat energiebesparing en zorg voor de natuur vast erg hoog. Dat hebben we in Poznan tenslotte ook weer gezien en in Nederland wil het met die zonne- en windenergie ook nog niet zo lukken.

Als wij de Ecuadoreanen moeten uitleggen dat ze door hun energiegebruik bezig zijn met het in gevaar brengen van een kwetsbaar stuk natuur, kunnen we als antwoord verwachten: Maar jullie waren met je koopvaardijschepen en walvisvangst eerst en waar zijn jullie eigen oerbossen trouwens gebleven?

Toch is er hoop. Op het eiland San Christóbal is met vereende krachten een windmolenpark in gebruik genomen met drie achthonderd kilowatt producerende windturbines. De helft van de kosten van de bouw van het windmolenpark werden opgebracht door American Electric Power, ongeveer eenderde door de Ecuadoreaanse regering en de rest door de UNDP (het VN ontwikkelingsprogramma) en negen van de belangrijkste elektriciteitsbedrijven van de wereld.
De turbines leverden in het eerste jaar 31% van de energiebehoefte van het eiland, hetgeen overeenkomt met een reductie van 2.034 ton CO2. Het is de bedoeling dat de turbines de helft van het energiegebruik op het eiland gaan dekken. Wie meer over het project wil lezen: http://www.galapagoswind.org/.

Bij de officiële opening van het park begin 2008 sprak president Rafael Correa van Ecuador de verwachting uit dat de vijf bewoonde eilanden in 2015 onafhankelijk  zullen zijn van fossiele brandstoffen.  Als eerste wordt op het eiland Santa Cruz een 3,2 megawatt wind/zonne-energie centrale gebouwd met door biobrandstof aangedreven generatoren. Mondjesmaat zijn er al zonnepanelen geplaatst op diverse gebouwen, zoals hier op het schildpaddenbroedcentrum.

Het beschermen van de natuur in de Galapagos is – overigens net als overal op aarde – een delicate zaak met veel betrokkenen. Met de kennis die er op dit moment wereldwijd is moeten we in staat zijn om de verwachting van president Correa mogelijk te maken. Tenslotte deed hij als president van een land dat sterk afhankelijk is van de inkomsten uit olie een moedige uitspraak. Balkenende heb ik een dergelijke uitspraak nog niet eens horen doen voor de Waddeneilanden.

De Ecuadoreaanse regering heeft inmiddels door de kredietcrisis en de daling van de olieprijs ernstige financiële problemen en zal de kosten van alle projecten niet kunnen dragen.  Middelen zouden in mijn ogen geen belemmering moeten zijn. De vraag zou wat mij betreft moeten zijn: hoe gaan we de krachten nationaal en internationaal (wetenschap, toepassing, overheid, private partijen en  middelen) bundelen om 2015 te halen?

Laten we het concreet maken.
Wijnand Duyvendak, ik stel voor dat we in Nederland gaan proberen om in de Troonrede van 2009 opgenomen te krijgen dat de overheid streeft naar een fossiel brandstofvrij Nederland in 2025, te beginnen met de Waddeneilanden. We stoppen met al die versnipperde innovatie en energieprojecten en slaan de handen ineen voor dit doel. Cramer krijgt voor haar begroting in 2010 geld om te starten op de Wadden en ieder jaar komt er een stukje Nederland bij. In ruil daarvoor mag ze niet meer naar al die zinloze klimaatdiscussies. We gaan het vanaf nu gewoon doen. We bouwen niet alleen aan een duurzaam Nederland, maar verkopen uiteraard alle kennis die we daarbij opdoen aan het buitenland, te beginnen aan Ecuador. Op de begroting van ontwikkelingssamenwerking wordt daarvoor 1% van het bedrag dat we voor de Wadden uittrekken geoormerkt. Nederlandse bedrijven en kennisinstituten kunnen met dat geld mee gaan doen in het project Galapagos. Ik weet het, ik ben maar een naieve socioloog in een hangmat aan de stille oceaan.