Is de populatie nijlpaarden in Colombia genetisch gezond?

De Colombiaanse regering wil de invasieve nijlpaardpopulatie in het land stevig terugbrengen. Die dieren werden ooit naar Colombia gehaald door drugsbaas Pablo Escobar, maar hebben zich in de jaren daarna ongecontroleerd voortgeplant. Nu is de regering van plan een deel van de nijlpaarden te laten afmaken.

Volgens milieuminister Irene ​Vélez leven er momenteel zo'n tweehonderd nijlpaarden in Colombia. Die stammen allemaal af van vier exemplaren. Dat de nijlpaarden zich zo hebben kunnen voortplanten lijkt biologisch succesvol, maar genetisch gezien is er sprake van een flessenhalseffect.

Het flessenhalseffect (of bottleneck) is een drastische, vaak toevallige afname van een populatiegrootte door een ramp, ziekte of menselijk handelen. Hierdoor overleefd slechts een kleine, willekeurige groep, wat leidt tot een aanzienlijk verlies aan genetische variatie. De nieuwe populatie wordt opgebouwd uit deze beperkte genenpoel. Dit betekent voor de nijlpaarden in Colombia dat er heel weinig genetische variatie is, wat op lange termijn kan leiden tot inteeltproblemen.

Ondanks de inteelt lijken de nijlpaarden op dit moment niet te lijden onder genetische defecten. Ze gedijen zelfs uitzonderlijk goed in hun nieuwe omgeving. In Colombia planten ze zich sneller voort en bereiken ze eerder de volwassenheid dan hun wilde soortgenoten in Afrika. Dit komt doordat er geen natuurlijke vijanden zijn en het klimaat ideaal is.

Hoewel ze genetisch 'gezond' vormen de nijlpaarden een ernstig probleem voor het lokale ecosysteem, waarbij inheemse soorten zoals otters, kaaimannen en schildpadden worden bedreigd. Vanwege de snelle populatiegroei en het gebrek aan natuurlijke vijanden is de Colombiaanse overheid begonnen met het steriliseren en in sommige gevallen afschieten van de nijlpaarden om de populatie te beheersen.

Recent waarschuwde Vélez dat er in 2035 mogelijk duizend nijlpaarden zijn als er nu niet wordt ingegrepen. Er is een bedrag van 7,2 miljard pesos (1,7 miljoen euro) vrijgemaakt voor het indammen van de nijlpaardpopulatie.

Bron: ANP en NOS