Sfeerfoto van Vroege Vogels
Vroege Vogels
Vroege Vogels

Nieuwe seizoen start 26 maart 2021npo2

Elke zondag van 7 uur tot 10 uur op

Natuur, milieu, klimaat en dierenwelzijn in Nederland staan centraal. Als 'advocaat van de natuur en spreekbuis van het milieu' maakt Vroege Vogels zich al meer dan 40 jaar hard voor een groener Nederland.
Vroege Vogels

Zeespiegeldaling bedreigt biodiversiteit Kaspische Zee

22 dec 2020
  •  
leestijd 2 minuten
caspian-2577831_1280

Kaspische Zee

© Pixabay

Nederland zet zich schrap voor een stijgende zeespiegel, maar in de landen rond de Kaspische Zee krijgen meer dan honderd miljoen mensen te maken met het omgekeerde probleem: een enorme zeespiegeldaling. Technisch gesproken is de zee een binnenmeer, maar wel het grootste ter wereld (371.000 km2), en zout.

Aan het einde van deze eeuw kan het waterniveau van de Kaspische Zee negen tot achttien meter lager uitkomen dan nu, berekenden Nederlandse en Duitse wetenschappers.

Grootste meer ter wereld

Dat grootste meer ter wereld is aan het krimpen. Sinds de jaren negentig van de vorige eeuw daalt het waterpeil jaarlijks met een paar centimeter. Dat zal de komende decennia alleen nog maar sneller gaan, berekenden onderzoekers van de Duitse universiteiten van Gießen en Bremen, samen met de Nederlandse aardwetenschapper Frank Wesselingh, verbonden aan de Universiteit Utrecht en Naturalis.

Luister naar het Vroege Vogels interview van 10 januari 2021 met Frank Wesselingh:
blobid0_1608122934807

Voorspelling van het land dat droog komt te liggen door de daling van het waterniveau in de Kaspische Zee in het 9-meter scenario (in rood) en het 18-meter scenario (donker rood).

© Prange et al. 2020.

Negen tot achttien meter daling

“Stel je voor dat hier de Noordzee met twee of drie meter zou dalen - dan kunnen containerschepen de haven van Rotterdam niet meer bereiken, kunnen vissersboten niet meer uitvaren, en heeft Nederland een enorm probleem,” vertelt Wesselingh. “Hier gaat het om negen meter - in het meest optimistische scenario.” In het minst optimistische scenario dat uit hun modellen rolt, gaat het om maar liefst achttien meter daling, en verliest de Kaspische Zee meer dan een derde van haar oppervlak.

Maar negen meter is al erg genoeg. In het vakblad Communications Earth & Environment trekt het drietal wetenschappers aan de bel. Door de toegenomen verdamping en het steeds meer uitblijven van zee-ijs in de winters zal de daling versnellen, leggen ze uit. Dat heeft gevolgen voor het unieke ecosysteem ter plekke, met trekvogels, steuren en de alleen daar voorkomende Kaspische zeehond, die zijn puppies krijgt op het ijs. Het heeft ook gevolgen voor de miljoenen mensen die aan de zee wonen, of aan de rivieren die erin uitmonden en waarvan de loop zal veranderen.

Regio met spanningen

Deze problemen spelen bovendien in een regio die toch al de nodige spanningen kent. Azerbeidzjan, Rusland, Iran, Turkmenistan en Kazachstan liggen aan de Kaspische Zee, en zouden bij een lagere zeespiegel nieuwe afspraken moeten maken over visrechten en landsgrenzen. Wesselingh en zijn Duitse collega’s pleiten daarom voor een internationale taskforce, onder leiding van het United Nations Environmental Programme, die de omgang met dit probleem zou moeten aansturen.

“Dit aspect van klimaatverandering - het krimpen van meren over de hele wereld - zou wel eens van een vergelijkbare verwoestende werking kunnen zijn als stijgende zeespiegels,” schrijven de drie onderzoekers in hun artikel. “Er is al kostbare tijd verloren, en snel handelen is vereist om die in te halen. De krimpende Kaspische Zee kan dan een symbool worden van dit probleem dat zulke actie in gang zet.”

Bron: Universiteit Utrecht

Meer over:

kaspische zee

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (1)

avatar
Theo Huitema22 dec 2020 - 15:51

dat heb je als je niet aan het klimaat verdrag houd

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Maandag, woensdag en vrijdag versturen wij je alle informatie uit de radio en tv-uitzending en het laatste internetnieuws.

Meer over dit onderwerp

Populair bij BNNVARA