Sfeerfoto van Vroege Vogels
Vroege Vogels
Vroege Vogels

Elke zaterdag om 19.50 opnpo2

Elke zondag van 7 uur tot 10 uur op

Natuur, milieu, klimaat en dierenwelzijn in Nederland staan centraal. Als 'advocaat van de natuur en spreekbuis van het milieu' maakt Vroege Vogels zich al meer dan 40 jaar hard voor een groener Nederland.
Vroege Vogels

Wilde orchideeën zijn populair

  •  
03-04-2022
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
1345 keer bekeken
  •  
wilde orchidee

wilde orchidee

© Rogier van Vught

Ze staan op menig verlanglijstje van soortenjagers: wilde orchideeën, een beschermde plantensoort die bekend staat om zijn kleurrijke 'buitenaardse' bloemen. In Nederland is het verboden om ze te plukken, maar rond de Middellandse Zee worden ze massaal uit de grond gehaald om er koffie en ijs van te maken.

Ondergrondse wortelknollen

Een kwart van deze orchideeën heeft eetbare ondergrondse wortelknollen. Deze knollen worden gedroogd en vermalen  tot poeder, het zogeheten salep. Vooral in Turkije, Griekenland en Iran wordt saleppoeder gebruikt als ingrediënt in verschillende gerechten en dranken. Het gemiddelde gewicht van een knol is is 0,94 gram, voor een kilo salep zijn dus meer dan 1000 knollen nodig.

Het gaat om grote hoeveelheden wortelknollen die ieder jaar geoogst en verhandeld worden, met desastreuze gevolgen voor de orchideeënpopulaties. Als de knol eenmaal geoogst is, is de plant voorgoed weg en zo dreigen soorten definitief uit te sterven. Wat weer gevolgen heeft voor het hele ecosysteem, dat minder resistent zal worden tegen plagen, pesticiden, droogte, overbemesting en brand.

knollen-oogsten_Rogier-van-Vugt

Knollen oogsten van orchideeën

© Rogier van Vugt

CITES

Knollen oogsten voor eigen consumptie is in deze landen wel toegestaan, maar je mag ze niet verhandelen of exporteren zonder vergunning. De wilde orchideeën vallen onder een internationale CITES overeenkomst  (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora). Desondanks gebeurt het dus toch op grote schaal.

orchideeknollen_Rogier-van-Vugt

Orchideeknollen

© Rogier van Vugt

Voor een koper is salep makkelijk te verkrijgen, bijvoorbeeld op de online handelsplaats eBay. De daadwerkelijke grootte van de illegale handel in aardorchideeën is moeilijk in te schatten omdat het onmogelijk is om alle illegale zendingen te onderscheppen. Onderzoekers van Naturalis hebben daarom een digitale ‘zoekmachine’ ontwikkeld om deze handel op te sporen. Ook verzoeken zij bijvoorbeeld eBay om een banner te laten verschijnen op het moment dat mensen naar salep zoeken, waarin staat dat de plant wettelijk beschermd is en handel illegaal.

Planten twitchen

Voor zover bekend worden in Nederland geen wilde orchideeknollen geoogst, wel worden er nu en dan exemplaren meegenomen, zelfs uit botanische tuinen. De wilde orchidee is vooral populair bij zogeheten twitchers: soortenjagers die zoveel mogelijk zeldzame planten op hun lijstje af willen vinken en foto’s maken. Helaas wordt er daarbij nogal eens schade aangericht in kwetsbare natuurgebieden, dus beheerders houden de vindplek van nieuwe vondsten liever geheim.

Meer over:

orchidee

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (1)

Hannitsko
Hannitsko5 apr. 2022 - 23:20

Ik zou het niet in mijn hoofd halen om ze uit de grond te halen, zonde!

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Maandag, woensdag en vrijdag versturen wij je alle informatie uit de radio en tv-uitzending en het laatste internetnieuws.