Wie wordt het 'Insect van het Jaar' van 2026?

Het is weer tijd voor de leukste verkiezing van het jaar! Binnenkort kan iedereen weer stemmen op de Insect van het Jaar. Voor initiatiefnemer Aglaia Bouma, insectenonderzoeker bij Naturalis, is dat het hoogtepunt in het jaar. Uit een shortlist van vijf bijzondere inheemse insecten, elk geadopteerd door een bekende Nederlander, kiest het publiek zijn favoriet.

Onder de stemmers worden prijzen verloot. De actie draagt bij aan het populairder maken van insecten onder het brede publiek. Iedereen kan nu zijn of haar favoriete insect nomineren voor de verkiezing. Vorig jaar won de harkwesp de verkiezing. De Insect van het Jaar-verkiezing is al voor het vijfde jaar op een rij. Na de waterschorpioen, de wc-motmug, de veldkrekel en de harkwesp wordt ook dit jaar een geleedpotig dier in het zonnetje gezet. Tot 1 maart kun je je favoriete insect nomineren. Weet jij een insect met een goed verhaal? Nomineer het dan nu op https://insectvanhetjaar.com/verkiezing/nomineren/. 

Je zou kunnen denken, 'waarom een insectenverkiezing?' Volgens entomoloog en initiatiefnemer Aglaia Bouma zijn insecten van levensbelang en moeten we ze wat meer gaan 'omarmen'. "Veel mensen hebben toch altijd nog een pletreflex als ze een insect zien. Door ervoor te zorgen dat mensen ze beter én op een positieve manier leren kennen, hopen we dat ze die pletreflex kunnen bedwingen.

Insecten spelen namelijk een heel belangrijke rol in het ecosysteem. Ze zijn bovendien van ongekende schoonheid", aldus Bouma. Insecten zorgen niet alleen voor bestuiving van groenten en fruit, maar ruimen ook rommel op en dienen als voedsel voor allerlei andere dieren. Hoewel ze dus onmisbaar zijn voor de hele planeet, inclusief de mens, krijgen ze nog onvoldoende erkenning, vinden de initiatiefnemers.

Afgelopen jaar won de harkwesp de verkiezing, vertegenwoordigd door advocate Bénédicte Ficq. De harkwesp met haar opvallend grote, groene ogen, is onze grootste graafwesp. Zij leeft niet in kolonies, maar graaft haar eigen nestjes om daar jongen in groot te brengen. De naam verwijst naar de voorpoten van het dier, waar op de scheen een rij stekels staan, die met de poot een soort hark vormen. Die wordt gebruikt om de nesten te graven, maar ook om de opening tussen alle bezoekjes door weer dicht te maken.

In 2023 ging de wc-motmug er met de hoofdprijs vandoor. Het is een klein donker mugje met ronde behaarde vleugels. Er wordt wel gezegd dat het diertje vieze geurtjes vermindert. De larfjes leven namelijk in viezigheid en eten daar bacteriën. Of een afvoerputje of gootsteen mét wc-motmuggen daarom frisser zijn dan zonder, wordt nu onderzocht.

En in 2022 werd de waterschorpioen insect van het jaar. De waterschorpioen is uiteraard geen schorpioen (want een insect) maar ziet er met wat fantasie wel zo uit. Zijn voorste pootjes zien eruit als de schaartjes van een schorpioen en aan zijn achterlijf heeft het dier iets wat met wat goede wil op een schorpioenenstaart zou kunnen lijken. 

De 'Insect van het Jaar-verkiezing' wordt sinds 2022 georganiseerd door Taxon Foundation in samenwerking met EIS Kenniscentrum Insecten, de Nederlandse Entomologische Vereniging en Naturalis Biodiversity Center. Van 22 maart tot 8 april 2026 kan je een stem uitbrengen op de shortlist, waarna het winnende insect op 12 april bekendgemaakt wordt.