Welke diertjes overleven in brak water?

In het verlengde van de Braakmankreek ligt het Isabellekanaal. De bodem is van zand en de oevers lopen geleidelijk af. Onderwater wemelt het van de soorten die bij zoetwater passen. Maar er blijken ook soorten te leven die tegen zouter water kunnen. Hydrobiologisch analist bij Waterschap Scheldestromen Cynthia Kruijff monitort de macrofauna en houdt zo de waterkwaliteit in de gaten.

Deze plek is super interessant omdat dit natuurlijk zee was en hier zout water stroomde. Nu is het zoet, maar dat is niet het hele jaar zo. De bodem bevat hier nog zout en het zoute water komt in de droge zomer door kweldruk naar boven in delen van de provincie. Gedurende het jaar, wanneer het water uit het kanaal verdampt, en er steeds meer water vanuit de omliggende gebieden in het kanaal stroomt, wordt het kanaal zouter en dus brak.

Overigens zit het zout sowieso in de bodem en is het onder in het kanaal sowieso daardoor wat brakker. Zout water is ook zwaarder en blijft meer bij de bodem zitten. Om alle plekken goed te monitoren, gaat zij met Youri Vioen mee, hij controleert of er geen muskusratten in het gebied voorkomen.

Het leuke is hier dus dat je brakke en zoete soorten tegen kan komen. Muggen- en libellenlarven profiteren van het zoete water, maar ook van de begroeide en flauwe oevers. Bepaalde kevers en wantsen zijn wat minder gevoelig voor en zal je dus meer tegenkomen.

Er zijn soorten die de verzilting gedurende het seizoen ontwijken, bijvoorbeeld omdat ze dan al als volwassen dier het water hebben verlaten. Of ze zitten dan juist nog in hun ei. Maar er zijn ook soorten die juist zijn aangepast op het verschil in zout. In het brakke water zitten veel kreeftachtige, zoals vlokreeften, brakwatersteurgarnalen en aarsgarnalen.

Bepaalde soorten kunnen zich tegen schommelingen aanpassen, want in hun lijf zit vloeistof. Die kunnen ze op gelijke concentratie krijgen met de omgeving, maar dat kost wel veel energie en daar zit een grens aan.

Kijk zondag 31 mei 2026 om 19.25 naar de aflevering over de Braakman op NPO 2!