
Insect van 2023: de wc-motmug
© Peter Koomen
De wc-motmug, verkozen tot Insect van het Jaar 2023, staat al jaren bekend als het beestje dat vieze rioolluchtjes zou laten verdwijnen. Nieuw onderzoek van de Universiteit Leiden zet dat verhaal recht. De larven nemen de geur niet weg, maar veranderen de chemische samenstelling ervan. Hun échte talent ligt ergens anders: ze helpen bij het afbreken van de smurrie in onze afvoer.
Wie weleens een klein, harig motje in de badkamer ziet zitten, heeft waarschijnlijk kennisgemaakt met de wc-motmug. Zoals zijn naam al doet vermoeden, voelt deze soort zich thuis in vochtige plekken en stilstaand water, waar de larven leven van organisch materiaal.
Rond de wc-motmug doet al jaren een hardnekkig verhaal de ronde: de larven zouden de stinkende geuren uit afvoerbuizen opruimen. Biologiestudenten Luuk Torn en Niels van Hof van de Universiteit Leiden besloten die aanname te testen. Waarschijnlijk is het proces namelijk ingewikkelder dan dat.
De onderzoekers hebben wc-motmuggen gekweekt en de larven toegevoegd aan bakjes met twee soorten rottend organisch materiaal. De uitkomst was verrassend. De larven veranderden weliswaar de chemische samenstelling van de geur, maar zorgden er niet voor dat die minder sterk werd. Soms werd de geur zelfs intenser.
Toch blijken de larven wel degelijk nuttig. Tijdens het onderzoek zagen de biologiestudenten dat het rottende materiaal zichtbaar veranderde. De larven eten de opgehoopte organische resten en helpen zo bij de afbraak van de smurrie in afvoerbuizen.
Daardoor zouden ze de kans op verstoppingen kunnen verkleinen. Bovendien kan een snellere afbraak ervoor zorgen dat stinkende geuren minder lang blijven hangen, ook al nemen de larven die geur niet rechtstreeks weg.

v.l.n.r. onderzoekers wc-motmug Luuk Torn & Niels van Hof en organisatoren Insect van het Jaar-verkiezing Jan Wieringa & Aglaia Bouma
© Gert Elbertsen
Het onderzoek laat zien dat de wc-motmug misschien geen wondermiddel tegen rioollucht is, maar wel een belangrijke rol speelt in het ecosysteem van onze afvoer. Een klein en vaak onopgemerkt insect, dat ongemerkt helpt om organisch afval af te breken en onze leidingen schoon te houden.
Lees meer op Nature Today
Meer over:
wc-motmug