Sfeerfoto van Vroege Vogels
Vroege Vogels
Vroege Vogels

Nieuw TV-seizoen start april 2022npo2

Elke zondag van 7 uur tot 10 uur op

Natuur, milieu, klimaat en dierenwelzijn in Nederland staan centraal. Als 'advocaat van de natuur en spreekbuis van het milieu' maakt Vroege Vogels zich al meer dan 40 jaar hard voor een groener Nederland.
Vroege Vogels

Verschenen of verdwenen: waarom komen of gaan broedvogels?

21 nov 2021
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
899 keer bekeken
  •  
Harold Rijnbergen

Zeearend

© Harold Rijnbergen

De griel ging,  ... de zwarte specht kwam. De ortolaan verdween, de steltkluut verscheen… In de afgelopen eeuw is een dozijn broedvogels uit ons land verdwenen. Maar we kregen er een veelvoud aan nieuwkomers voor terug! In het boek ‘Verschenen of verdwenen’ zetten onderzoekers van SOVON al die oude en nieuwe broedvogels op een rijtje. Is het glas halfvol of halfleeg?

Waarom komen of gaan broedvogels?

De grote vraag bij zo’n overzicht: waaróm verdwenen of verschenen de vogels? Het blijken met name de specialisten van bepaalde leefgebieden die verdwenen zijn. Vooral voedselarme, open natuurgebieden raakten broedvogels kwijt, zoals hoogvenen (goudplevier en bosruiter), duinen (griel) en heide (duinpieper, klapekster, korhoen). Ook enkele boerenlandvogels verdwenen (grauwe gors en ortolaan), net als een broedvogel van de stad (kuifleeuwerik). ‘Uitingen van een verarmde biodiversiteit’, schrijven de auteurs.

Opportunisten

Minstens zo spannend is de vraag hoe andere vogels juist hun kans grijpen in ons land. “Voor een deel heeft dat te maken met betere bescherming”, zegt Fred Hustings.”Door het terugdringen van gifstoffen als DDT keerden veel roofvogels terug. En door het beschermen en weer aanplanten van bossen, is bijvoorbeeld de zwarte specht bij ons gekomen.”

20201113_ZG_zwarte specht

Niet meer weg te denken

Van veel soorten realiseer je je helemaal niet meer dat het ‘nieuwkomers’ zijn. “Iets meer dan een eeuw geleden haalden vogelonderzoekers halsbrekende toeren uit om het eerste broedgeval van de kuifeend te bekijken”, memoreert Hustings. “Nu is dat na de wilde eend en de krakeend de meest algemene eend in ons land.”

kuifeend_01.jpg

Halfvol

Als Hustings de balans moet opmaken, dan is het glas voor hem toch eerder halfvol dan halfleeg. “Ik vind het vooral bemoedigend om te zien hoe vogels als zeearend of grote zilverreiger in ons verarmde landschap tóch hun kans weten te pakken. De natuur is veerkrachtiger dan we vaak denken.”


‘Verschenen of verdwenen’ verschijnt deze week bij Kosmos.

Fred Hustings

Fred Hustings, auteur van 'Verschenen of verdwenen'

© Rob Buiter

Meer over:

broedvogels, vogels

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar