Tamme kastanje, Curaçao, korstmossen en alle overige onderwerpen

Tamme kastanje, flamingo's van Curaçao, tentoonstelling over korstmossen en alle overige onderwerpen uit de uitzending van 19 juli 2026.

Hij stond zelfs met voormalig koningin Beatrix op de foto, de Curaçaose flamingo Bob. Met dierenarts Odette Doest trekt hij langs scholen op Curaçao om kinderen te leren over het belang van de lokale natuur, zoals dinsdagavond 21.20 op NPO 2 valt te zien in het derde deel van Natuur in de Cariben.

Het verhaal gaat dat hij ooit door de Romeinen naar Nederland zou zijn gehaald. Maar ondertussen is de tamme kastanje nooit een heel belangrijke boom geworden. Niet in onze bossen en niet in onze keuken. Misschien wel tot nu, want de boom mag zich in een toenemende belangstelling verheugen.

Samen met de schrijver van een nieuw boek over deze boom, Arno van der Kruis, Is verslaggever Rob Buiter naar hét epicentrum van de tamme kastanjes in Nederland gegaan: Het dorp Beek bij Nijmegen. In zijn boek Tamme Kastanje beschrijft Arno van der Kruis hoe de mediterrane boom die bij de Romeinen al populair was in hernieuwde belangstelling komt dankzij de voedselbossen.
Tamme Kastanje, Arno van der Kruis - Uitgave in eigen beheer bellefleurboomgaardbeheer.nl

Met temperaturen die de afgelopen tijd opliepen tot boven de 30 graden, hadden jonge gierzwaluwen eigenlijk maar twee keuzes: of sterven door oververhitting of van het dak af kruipen en op de grond vallen. De dierenambulance in Amsterdam had er veel werk aan.  Nu zitten al deze gevallen jongen in Vogelopvang De Toevlucht waar Gerrit Zant en zijn team ze met grote zorg weer op de rit probeert te krijgen.  

Het is een zeer populaire vakantiebesteding: wandelen of klimmen in de bergen. Maar klimaatopwarming laat ook de bergen niet ongemoeid. En dat is voor alle bergbezoekers merkbaar.  Eline Rentier, werkzaam aan de universiteit van Bergen te Noorwegen doet onderzoek naar het in de loop der tijden veranderende klimaat in de bergen. Eline kijkt naar het verleden ziet dat ik dat veranderingen in temperatuur de boomgrens langs de hellingen van gebergten doet migreren. Tijdens de laatste ijstijd lag de boomgrens bijvoorbeeld in veel gebergten wel 1000 meter lager dan waar hij nu zit! Deze verschuivingen van de boomgrens zorgen voor een continu verplaatsend leefgebied voor de planten en dieren die leven in dat gebied boven de boomgrens.

Een korstmos is een symbiose tussen een alg en een schimmel. Maar daarmee is volgens korstmossenonderzoeker Ingeborg Klarenberg en kunstenaar Suzette Bousema zeker niet het hele verhaal verteld. Het netwerk is veel complexer. Korstmossen bieden leefruimte aan talloze andere organismen, waaronder insecten en beerdiertjes. Ze laten zien hoe ecosystemen functioneren: als een web waarin alles met elkaar verbonden is. En daar kunnen wij als mens, in deze sterk individualistische wereld, nog veel van leren, laten Ingeborg en Suzette zien en horen in de expositie ‘Complex Individuality’, tot 25 oktober 2026 in het Natuurhistorisch in Rotterdam.