Shell heeft tegenover de rechtbank in Den Haag niet de waarheid gesproken tijdens de rechtszaak die door Milieudefensie en vier Nigeriaanse boeren tegen het bedrijf is aangespannen wegens ernstige olielekkages in drie Nigeriaanse dorpen. Uit stukken die via een Engelse rechter naar boven zijn gekomen blijkt dat Shell heeft gelogen over de situatie in het dorp Goi.
Shell bleef tijdens de zaak over lekkages uit haar pijpleiding in Goi tegenover de rechter volhouden dat die buiten haar schuld plaatsvonden. De advocaat van Shell wees op voorzorgsmaatregelen die het bedrijf getroffen zou hebben, zoals het installeren van een drukmeetsysteem. Uit documenten die Shell in een andere rechtszaak heeft moeten openbaren, blijkt nu dat er geen drukmeetsysteem was. Shell werd in 2013 mede onder verwijzing naar de bewering over de drukmeetsysteem vrijgesproken van verantwoordelijkheid voor de lekkages in Goi.
De nieuwe documenten werden dit jaar vrijgegeven door een Engelse rechter in een andere rechtszaak tegen Shell rond olielekkages in het Nigeriaanse dorp Bodo, dat niet ver van Goi ligt. In die zaak, aangespannen door advocatenbureau Leigh Day in opdracht van de Bodo gemeenschap, gaat het om lekkages uit dezelfde Shell-pijpleiding. Zowel in Bodo als Goi zijn boeren en vissers door de vervuiling brodeloos geworden.
Channa Samkalden, advocaat van Milieudefensie en de Nigeriaanse boeren, vroeg de stukken op bij de Engelse rechtbank: “Ik kan op basis hiervan concluderen dat de informatie die Shell in onze zaak over het drukmeetsysteem verstrekte aan de rechtbank in Den Haag feitelijk onjuist is. Ook blijkt uit deze stukken dat Shell belangrijke informatie verzwegen heeft.”
Een drukmeetsysteem is een van de maatregelen die Shell zei genomen te hebben om olievervuiling als gevolg van lekkages te voorkomen. Om lekkages daadwereklijk te voorkomen zijn meer voorzorgsmaatregeeln vereist. Uit de Engelse documenten blijkt dat ook dat niet gebeurde: Het in Nederland gevestigde hoofdkantoor van Shell werd door haar Nigeriaanse dochteronderneming en door Shell Global Solutions al in het jaar 2000 gewaarschuwd dat de pijpleiding door Goi en Bodo zijn levensduur had overschreden. Die moest worden vervangen wegens ‘major risk and hazard’. Shell verzuimde dit, pleegde geen onderhoud, en liet de pijpleiding onvoldoende bewaken maar bleef wel olie door de verroeste leiding pompen. Drie jaar later ontstond de lekkage in Goi, waarbij duizenden liters olie het milieu inlekten.
Geert Ritsema, campagneleider Energie en Grondstoffen bij
Milieudefensie: “Shell overtreft telkens onze stoutse verwachtingen. Dat het bedrijf het Nigeriaanse rechtsysteem aan haar laars lapt en vonnissen daar botweg negeert of de uitvoering eindeloos traineert, wisten we al. Dat Shell ook weinig ontzag lijkt te hebben voor het Nederlandse rechtssysteem verbaast ons.”
Hoger beroep in 2015
De advocaat van Milieudefensie heeft de stukken die via de Engelse rechter naar boven zijn gekomen inmiddels ter beschikking gesteld aan het Gerechtshof in Den Haag. Dat houdt op 12 maart volgend jaar haar eerste zitting in het hoger beroep dat Milieudefensie en de Nigeriaanse boeren hebben aangespannen tegen het vonnis van de Haagse rechter uit 2013. (4)
Amnesty International bracht gisteren de leugens van Shell in de Engelse Bodo-zaak boven water. Daarin deed Shell herhaaldelijk en bewust onjuiste beweringen over de omvang en impact van twee grote olielekkages. De hoeveelheid gelekte olie en de schade werden bewust onderschat in een poging om schadevergoedingen aan de bevolking minimaal te houden (5).
Geert Ritsema: “Het net rond Shell begint zich te sluiten Het beeld van het bedrijf graag van zichzelf schetst, van slachtoffer in plaats van dader brokkelt daarbij steeds verder af.”
In 2012 maakte Vroege Vogels al een schokkende uitzending over de gevolgen van de olieramp in Nigeria.
Bekijk de uitzending