Reuzenstern vader leert z’n jongen de trekroute naar Afrika

Het is de grootste stern van de wereld met een spanwijdte tot wel 145 cm. Het is eigenlijk een groot visdiefje met z'n zwarte kop en enorme oranjerode snavel. En in de trek van hun broedgebieden in Zweden, Finland en de Baltische staten doen ze ook ons land aan. Verslaggever Merlijn Schneiders gaan met Jan van der Winden op zoek naar de reuzenstern in het Overijsselse Reevendiep waar een groep reuzensterns, op weg naar Afrika, is neergestreken.  

De populatie van de reuzensterns kelderde in de broedgebieden door een toename van de nerts en zeearend. Zo aten in de Zweedse kolonie Stenarna zeearenden in sommige jaren tientallen nesten van de op de grond broedende reuzensterns leeg. Door het plaatsen van vogelverschrikkers konden de zeearenden worden verjaagd en langzamerhand herstelde de populatie reuzensterns zich.  

Ze broeden nu ook in Denemarken, Duitsland en Polen. Jan van der Winden is gespecialiseerd in onderzoek en advies op het gebied van moerasvogels zoals sterns: “Ik hoop dat ze ook in Nederland gaan broeden. Als ze nu al in Denemarken zitten zou dat in de toekomst helemaal niet vreemd zijn!”

In de maanden augustus en september zijn de reuzensterns onder andere te zien langs de Randmeren, Friese IJsselmeerkust, in de IJsseldelta en in het Lauwersmeergebied. Jan vertelt: "Reuzensterns trekken door het binnenland van Nederland en doordat we heel veel hebben gewerkt aan waterrijke wetlands, meren en delta’s zien we reuzensterns ook op steeds meer plekken in ons land.”

Jonge reuzensterns leren van hun vader hoe ze naar het overwinteringsgebied moeten vliegen. Een jonge reuzenstern die eind mei geboren is langs de kust van Finland of Zweden, gaat aan het eind van de zomer op reis naar West-Afrika, waar hij zal overwinteren. Onderzoekers kwamen hierachter door reuzensterns uit te rusten met gps-volgapparatuur.

Vaders die een of enkele jongen begeleiden, passen hiervoor ook hun tempo wat aan. Zij vliegen minder snel dan volwassen vogels, waaronder de moeders, die alleen reizen. Dat komt vooral doordat jonge vogels onderweg langer rusten. De wetenschappers kwamen er ook achter dat een van de jongen niet met z'n eigen vader vloog, maar met een pleegvader. Hoe dat precies zit, daar wordt verder onderzoek naar gedaan.