Op pad met Menno Bentveld: Snowdrops

Als de eerste sneeuwklokjes verschijnen, gebeurt er wat in onze hersenen. "Iets activeert dat al enkele maanden in winterslaap was", schrijft Menno Bentveld in zijn wekelijkse column voor de Varagids. "Natuurliefhebber of niet, het onbewust wel door het hoofd schiet: hé, daar heb je er weer een!"

Lees hieronder de gehele column:

Ik weet niet of er ooit wetenschappelijk onderzoek gedaan is naar de chemische reactie die plaatsvindt in onze hersenen als het eerste sneeuwklokje tevoorschijn komt, maar het lijkt me klip en klaar dat dat dappere klokje iets met ons doet. Iets aanzet, iets activeert dat al enkele maanden in winterslaap was. Een onverwoestbare en altijd weer ontwakende connectie met het voorjaar: groeien, bloeien, het nieuwe leven.

Je ziet een sneeuwklokje en denkt hé, een sneeuwklokje. En ook al zal niet iedereen bij het koffieapparaat melding maken van die waarneming, ik denk dat bij iedereen, natuurliefhebber of niet, het onbewust wel door het hoofd schiet: hé, daar heb je er weer een! Van die signalen dat het allemaal nog werkt onder de grond. Dat er, terwijl wij met kerstpakketten rondliepen, sneeuw aan het schuiven waren of de hond in een verregend parkje lieten poepen, dat er in datzelfde parkje, net onder de oppervlakte iets gaande was. In alle rust, zonder zich ook maar iets aan te trekken van de heksenketel boven de grond. Werk in uitvoering, net als ieder jaar. Het zou overigens geen raar idee zijn, dat wetenschappelijk onderzoek naar de hormonale impact van sneeuwklokjes. Ze onderzoeken zoveel! Gelukkig maar.

Zo toonde Jolanda Maas een kleine twintig jaar geleden al aan dat wonen in een groene omgeving minder angststoornissen, depressies, huisartsbezoek, duizeligheid en ademhalingsproblemen oplevert (Maas, J. Vitamin G: Green environments – healthy environments, University of Utrecht) en nóg eerder kwam Roger Ulrich er al achter dat patiënten die na een galblaasoperatie bijkwamen met zicht op natuur eerder uit het ziekenhuis werden ontslagen dan de pechvogels die uitkeken op het parkeerterrein of een blinde muur. (Ulrich, R.S. View through a window may influence recovery from surgery. Science).

En dus stel ik grootschalig onderzoek voor met patiënten die na een narcose bijkomen van wat voor operatie dan ook. En dan testen wat er in hun hersenen waar te nemen is bij het zien van velden vol sneeuwklokjes. Die staan immers toch overal; gratis en voor niks. En of ze dan wel of niet eerder naar huis mogen, met hoeveel minder pijnstillers en welke besparing dat zou betekenen voor onze gezondheidszorg. Het lijkt me reusachtig relevant onderzoek, zeker gezien de enorme bezuiningsoperatie op Volksgezondheid waar onze nieuwe minister Hermans voor staat! Ik ga alvast aan de slag met een opzetje… (Bentveld, M.B. The immense impact of looking at snowdrops on the national healthcare budget. VARAgids, 2026)