Op pad met Menno Bentveld: Paal, nest, vis, Rust!

In natuurgebied de Slikken van de Heen staat een metershoge paal met daarop een enorm nest van een paartje visarenden. Dat die roofvogels niet een boom uitzoeken is Menno een raadsel: "Maar een kniesoor die daarop let want: de visarend zit er! Koud terug uit Gambia!" Elke week schrijft Menno Bentveld een column voor de Varagids.

Lees hieronder de gehele column:

Ik ben geen expert op het gebied van militaire luchtvaart, maar de keren dat ik het geluk heb een visarend met prooi te zien vliegen zie ik er in gedachten óók een historische bommenwerper in, met een knoeperd van een duizendponder onder zijn romp. Rond mijn tiende knutselde ik fanatiek bouwpakketten in elkaar en ik meen dat ik ook wel eens zo’n ouderwetse Lancaster heb gefabriceerd, inclusief hangende bom.

Mijn vogelliefde bleek overigens hardnekkiger dan de liefde voor het in elkaar plakken van oorlogstuig. Want toen mijn broer en ik de verzameling bouwpakketten te saai vonden worden, hebben we ze met rotjes en gillende keukenmeiden opgeblazen. Was spectaculair uiteraard en we waren er maar gelijk vanaf. En mijn moeder was opgelucht dat we in één klap die stoffige bouwpakketten én de verzameling rotjes onder het bed opruimden.

Goed, terug naar de visarend. Ooit een algemene broedvogel in Europa, maar door fanatieke bejaging en het kwistig gebruik van gifstoffen was deze imposante roofvogel op weg naar de uitgang. Tot-ie ongeveer een halve eeuw geleden een comeback maakte. Schotland, Frankrijk, Duitsland werden veroverd en in 2016 was Nederland aan de beurt. Broedende visarenden in de Biesbosch! Wie had dat gedacht?! Inmiddels is dat aantal broedparen opgelopen tot meer dan tien, wat volledig te danken is aan minder gifgebruik, schoner oppervlaktewater en grote gebieden om te jagen en rusten. Denk behalve de Biesbosch ook aan Nationaal Park Nieuw Land (voorheen Oostvaardersplassen), de Noord-Veluwe én: de Slikken van de Heen: Sint Philipsland, Krammer, die hoek.

Daar is het dat we met z’n allen staan te posten bij een metershoge paal met daarop een enorm nest. Dat die beesten niet zelf een boom uitzoeken en eigenhandig een nest bouwen is me een raadsel, maar een kniesoor die daarop let want: de visarend zit er! Koud terug uit Gambia! We staan op grote afstand, aangezien verstoring uit den boze is. Dat geldt natuurlijk voor alles in de natuur, maar voor dit dier al helemaal. Het leesplankje van de visarend zou zoiets klinken als: paal, nest, vis, RUST.

Zonder uitgestrekte, natte natuurgebieden waar hij niet voortdurend op de huid gezeten wordt door wandelaars, honden, mountainbikers of fotografen zal de visarend het niet in zijn hoofd halen om een gezin te stichten. In de Slikken van de Heen vindt hij werkelijk alles wat zijn hartje begeert want behalve de ruimte, die paal en het nest komt daar zowaar, terwijl wij staan te filmen, ook het vrouwtje terug uit Afrika! Wat volgt is een prachtig fenomeen waarbij de man op jacht gaat, een stevige brasem uit het water plukt die hij als een torpedo onder zijn lichaam hangt, waarna hij naar huis vliegt om de vis aan zijn vrouwtje aan te bieden én… te paren.

Dit is het moment dat we onze spullen inpakken en zachtjes wegsluipen. De boswachter heeft het ons duidelijk ingeprent, als een mantra: paal, nest, vis, RUST!

Kijk zondag 17 mei 2026 om 19.25 naar de aflevering over de Slikken van de Heen op NPO 2!