Nico de Haan: Voorjaar in de polder

Er beweegt iets bruins onder het slikrandje langs de slootkant. In de verrekijker vang ik een kleine bruine vogel met een in verhouding veel te lange snavel, een watersnip.  Als ik een watersnip ontdek voordat hij wegvliegt, is dat goed voor mijn vogelaarsego, want ze hebben zo’n perfecte schutkleur dat ze nauwelijks te ontdekken zijn.

Ik neem u op een mooie voorjaarsochtend mee naar de Arkemheense Polder bij Nijkerk Hier heeft de vooruitgang nog niet toegeslagen en komen de schoolplaten van Koekoek nog tot leven. We gaan zitten aan de oever van een slootje, een slootje dat nog vol water staat. We hebben een zitmatje nodig want de oever is drassig en vochtig .

De ruimte boven het weiland, de lucht, is het theater waar zich het opvallendste deel van onze voorstelling afspeelt. Op de grond wordt je niet gezien of gehoord en daarom zijn alle bewoners van het polderland luchtdansers, stuntvliegers of zelfs kamikaze piloten.
Plotseling vliegen twee slobeendmannen voorbij en jakkeren ze achter een vrouwtje slobeend aan. Het doet denken aan “slobeendvrouw zoekt man”, want het wordt een heuse “coopertest”. De twee mannen jagen urenlang achter het wijfje aan, en uiteindelijk zal ze de sterkste en hardnekkigste achtervolger kiezen en die mag straks op wacht gaan staan als zij verstopt in de oever de eieren uitbroedt.

Ik zie twee tureluurs haastig achter elkaar aan lopen of beter gezegd de achterste zit de voorste achterna en ook dat heeft alles met seks te maken. Het mannetje wil paren en loopt uren soms wel dagen achter zijn vrouwtje aan totdat zij ook mee wil doen. Eindelijk staat ze even stil en pal voor mijn neus gebeurt er iets heel bijzonders. Het mannetje staat achter het vrouwtje met gespreide vleugels en met trillende vleugelpunten stijgt het mannetje, als een soort minihelikopter heel langzaam op. Vervolgens masseer  hij met snel trillende pootjes de rug van het vrouwtje.  Maar op het laatste moment gaat het mis en stapt ze opzij, ze heeft zeker hoofdpijn!
 
Dichtbij trekken twee kleine vogels mijn aandacht. Ze stijgen op, maar doen dat al vechtend! Loodrecht omhoog, als door een glasplaat gescheiden, stijgen ze op. Ik zie honderden hectares grasland om mij heen, zover als het oog reikt, maar deze twee piepkleine vogels vinden het kennelijk nodig om over elke graspol te twisten. Zoveel ruimte en dan nog ruzie maken, onbegrijpelijk.

Hoog in de lucht hoor ik een geluid dat me als muziek in de oren klinkt. Het geluid zelf klinkt als een zuchtend gezoef, maar ik weet wie het maakt en hoe het gebeurt en ik krijg er een heel warm en blij gevoel bij. Het is de “baltssound” van de watersnip. Watersnipmannen kennen een kunstje dat geen enkele andere vogel kent. Terwijl de watersnip een rondje vliegt van enkele honderden meters doorsnee, duikt hij af en toe naar beneden en hoor ik de “watersnippenzang”! Hoe kom je als watersnipman in vredesnaam op het idee om je staartpennen in duikvlucht zo te laten trillen dat je vrouwtje daarvan helemaal in vervoering raakt.  Dat vraag ik me af, terwijl de slobeenden rond jakkeren, de tureluurman een nieuwe poging onderneemt en de graspiepers nog steeds hemelbestormend bezig zijn. Wat een fantastische uitvinding: op je staart fluiten!