Natuurmonumenten: buurtbewoners zien natuur achteruitgaan, wil om tuin te vergroenen

Met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht signaleren duizenden deelnemers aan een publieksonderzoek van Natuurmonumenten een duidelijke trend: de natuur in hun eigen woonomgeving gaat achteruit. Drie op de vijf van de 32.000 respondenten maakt zich zorgen over de staat van de natuur in de buurt.

Ook zien mensen minder planten, bloemen, insecten en vogels (53%), meer verstening van tuinen en wijken (40%) en een toename van bebouwing en infrastructuur (36%).

Dat is zorgelijk, want groen in de vorm van geveltuintjes, bermen, bomen, parken, bosjes en natuurspeeltuintjes speelt een heel belangrijke rol in de leefbaarheid van steden en dorpen. De natuur is een bondgenoot bij het tegengaan van wateroverlast en hittestress, draagt bij aan schone lucht en biedt ruimte voor ontspanning en gezondheid. Ook voor kinderen is een groene omgeving belangrijk voor hun mentale en motorische ontwikkeling.

Groen in de wijk vangt water op zodat de straten minder onderlopen bij piekbuien. Een volwassen boom op het plein kan in de zomer tot wel 2000 liter water per dag opnemen en zorgt tegelijkertijd voor een schaduwrijke speelplek. Zo blijkt uit onderzoek van TU Delft dat bomen als natuurlijke stadsairco werken en de gevoelstemperatuur op een hete dag veel lager is onder een groen bladerdak.

Groen vergroot de leefbaarheid van mensen hun woonomgeving. Maar liefst 86% van de respondenten geeft aan dat natuur in de woonomgeving “heel erg belangrijk” is voor planten en dieren, maar ook voor rust, ruimte en welzijn.

Het aantal vlinders, bijen en andere insecten neemt al jaren af, mede door een tekort aan bloeiende planten; 55% van de bijen wordt bedreigd. Bloemen in de stad zijn heel belangrijk voor bijen en insecten en ook vlinders. Een wilde bij heeft bijvoorbeeld bloemen nodig voor nectar en stuifmeel binnen enkele honderden meters van het nest.

Opvallend is dat veel mensen zelf al actief bijdragen aan meer natuur in hun directe omgeving. Bijvoorbeeld in hun tuin of balkon.

• 95% maakt ruimte voor bloemen en planten
• 80% plaatst vogelhuisjes of insectenhotels
• 75% gebruikt geen bestrijdingsmiddelen in de tuin

Volgens Natuurmonumenten is er een momentum voor vergroening in steden en dorpen en ligt er een duidelijke opdracht voor lokale bestuurders.

“De bereidheid van inwoners van steden en dorpen om te vergroenen is groot”, ziet directeur Jeroen de Koe. “Gemeenten kunnen het verschil maken door te zorgen dat overal in Nederland ruimte blijft voor natuur door samen met inwoners de natuur als bondgenoot te zien bij de aanpak van opgaven zoals gezondheid, klimaatadaptatie en woningbouw. We hebben daadkrachtige gemeenteraden nodig die natuur versterken én bestaande natuur in en rondom de gemeente blijvend beschermen. Voor haar inwoners, en voor de planten en dieren.”

Het publieksonderzoek werd uitgevoerd via natuurmonumenten.nl en ingevuld door 31.630 respondenten (veldwerk: april–juli 2025). De respondenten maakten kans op het winnen van een tuin-make-over.

Bron: Natuurmonumenten