Meer kernenergie? Los eerst kernafval-probleem op

De overheid zet de komende jaren in op meer kernenergie. Er moeten in ieder geval vier grote centrales komen en de mogelijkheden voor kleine kerncentrales worden onderzocht. Tegelijkertijd is er nog geen goede manier om kernafval op de lange termijn op te slaan in Nederland. Milieuorganisatie WISE Nederland is daarom de bewustwordingscampagne Nationale Kernafvalrace gestart. Directeur Lisanne Boersma: "Verzin eerst een goede oplossing voor het kernafval, voordat je meer centrales gaat bouwen."

Kernafval wordt op dit moment tijdelijk bovengronds opgeslagen in Vlissingen. Rond 2050 maakt het Rijk de beslissing waar de zogeheten eindopslag moet komen; de plek waar het kernafval voor tienduizenden jaren wordt opgeslagen. "Nergens ter wereld is een goed werkende eindopslag in gebruik", vertelt Boersma. "Finland en Zweden zijn hier het verst mee. Finland werkt aan opslag diep in een stabiele bodemlaag van graniet."

Dat soort lagen hebben we niet in Nederland. "Maar als we meer kernafval produceren zijn we verplicht het binnen onze landsgrenzen op te slaan." Volgens emeritus hoogleraar en energiedeskundige Wim Turkenburg lijken kleilagen in de Nederlandse ondergrond voor kernafval aan de veiligheidsnormen te kunnen voldoen. Hij benadrukt echter dat daar nog aanvullend onderzoek naar moet worden gedaan.

Een argument om pas in 2050 een definitieve beslissing te nemen over de opslag is om eerst te leren van voorbeelden uit het buitenland. "Op zich is dat een goed argument. In Duitsland bleek een eindopslag in zoutlagen toch radioactief afval te lekken", aldus Boersma. "Maar we zien ook in het buitenland dat eindopslag vaak veel duurder uitpakt dan begroot. Dan zou je nu al moeten sparen, maar dat gebeurt te weinig."

Maar wegen de voordelen van kernenergie niet op tegen de nadelen? Volgens Turkenburg hebben we kernenergie waarschijnlijk nodig om klimaatneutraal te worden. "Als je tenminste biogas, aardgas en ondergrondse CO2-opslag uitsluit." Boersma ziet dat anders: "Er zijn ook scenariostudies die laten zien dat kernenergie helemaal niet nodig zijn voor een echt duurzame samenleving."

Onderdeel van de campagne van WISE Nederland is een ludieke verkiezing van de plek waar het kernafval in Nederland opgeslagen moet worden. "We proberen hiermee te zeggen: wil je meer kernenergie? Dan moet je ook iets met het afval."