Sfeerfoto van Vroege Vogels

Vroege Vogels

Elke vrijdag om 19.50 uur opnpo2

Elke zondag van 7 uur tot 10 uur op

Natuur, milieu, klimaat en dierenwelzijn in Nederland staan centraal. Als 'advocaat van de natuur en spreekbuis van het milieu' maakt Vroege Vogels zich al meer dan 40 jaar hard voor een groener Nederland.
Vroege Vogels

Mangabey-aap maakt ingewikkelde keuzes

26 jul 2018
  •  
leestijd 2 minuten
Mangabye aap

© Foto: Tai Chimpanzee Project, Bryndan van Pinxteren

De mangabey-aap staat elke dag voor een moeilijke keuze. Hij kan kiezen tussen de gratis eetresten van chimpansees met het gevaar om zelf opgegeten te worden, of kan zelf op zoek gaan naar voedsel op een veilige plek. Welke keuze maakt de aap?
Dit dilemma was de aanleiding voor een groot onderzoek onder deze mangabey-apen in de Ivoorkust. De apen blijken een zeer bijzonder foerageergedrag te hebben. Ze voeden zich met eetresten van chimpansees met het risico om zelf opgegeten te worden door de chimpansees. Wanneer chimpansees noten kraken en ze opeten, laten ze veel energierijke restanten achter. De mangabey-apen kunnen zelf geen noten kraken dus die eten graag deze resten op. Een gezond maaltje dat letterlijk voor het oprapen ligt. Maar ze moeten wel alert zijn want voordat ze het weten zijn ze zelf een lekker hapje.

Onderzoek

Biologen van de Universiteit van Amsterdam (UvA) en het Max Planck Instituut hebben nu voor het eerst het foerageergedrag van roetmangabey-apen in de Ivoorkust in kaart gebracht. Met behulp van de cameravallen kon het team onder leiding van de Nederlandse onderzoeker Karline Janmaat het gedrag van de dieren vastleggen. In totaal observeerden de onderzoekers 190 verschillende momenten, in vier verschillende gebieden van het regenwoud. Als onderdeel van de bacheloropleiding Biologie aan de UvA bestudeerde Bryndan van Pinxteren het videomateriaal.
Hier zie je hoe ze de etensresten zoeken en opeten. (Omdat de filmpjes via Youtube wordt afgespeeld, toont het alleen als de sociale media-cookies zijn geaccepteerd. Of bekijk het op YouTube.)
De mangabeys bleken vooral vlak na het noten kraken op te duiken, wat suggereert dat ze afkomen op het geluid van het gekraak. Ook waren zij extra waakzaam op locaties waar noten werden gekraakt in vergelijking met andere foerageerplekken. Dit duidt erop dat mangabey-apen een dilemma ervaren tussen de kans om een grote hoeveelheid ‘gratis’ voedsel te bemachtigen en het lopen van een verhoogd predatierisico. In de video hieronder zie je de apen zoeken naar eten en elkaar roepen, later slaan ze op de vlucht.

Menselijk gedrag

Volgens Karline Janmaat kan de keuze van de mangabey-apen om de restjes op te eten die zijn achtergelaten door mogelijke predatoren, erop wijzen dat de apen waarschijnlijk weten dat of het veilig is of niet en wanneer ze exact waakzaam moeten zijn. Een soortgelijk gedrag als bij mensen. Ook zij konden lang geleden ‘gratis’ voedsel verkrijgen door de achtergelaten prooien van gevaarlijke predatoren op te eten. Het bestuderen van apengedrag kan ons belangrijke inzichten opleveren in de oorsprong van ons eigen keuzegedrag.

Meer over:

, , ,

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Maandag, woensdag en vrijdag versturen wij je alle informatie uit de radio en tv-uitzending en het laatste internetnieuws.