Milieu Centraal: laat onkruid staan in Maand van de Groene Tuin

Vandaag begint de Maand van de Groene Tuin waarbij kenniscentrum voor duurzaam leven Milieu Centraal Nederlanders stimuleert om tuinen groener en duurzamer in te richten. Daaronder valt ook anders omgaan met ‘onkruid’. Uit nieuw onderzoek van Milieu Centraal, uitgevoerd door YouGov, blijkt namelijk dat bijna 80% van de tuineigenaren deze planten automatisch verwijdert, vooral omdat ze ze niet mooi vinden. Daarbij gebruiken ze vaak milieuonvriendelijke methoden.

April is voor veel Nederlanders de start van het tuinseizoen. Een groene en duurzame tuin is goed voor verschillende dieren en planten en kan beter omgaan met de gevolgen van klimaatverandering. Hierbij is ook ‘onkruid’ van belang, zoals madeliefjes, paardenbloemen, mossen en brandnetels. In het nieuwe onderzoek van Milieu Centraal, kenniscentrum voor duurzaam leven, geven de meeste tuinbezitters aan dat er ‘onkruid’ in hun tuin voorkomt. 38% van de Nederlanders ziet brandnetels altijd als onkruid, gevolgd door paardenbloemen (28%), mossen (18%) en madeliefjes (5%).  

Het onderzoek laat zien hoe sterk het menselijk gedrag gestuurd wordt door gewoontes, gemak, sociale omgeving en gebrek aan kennis. Dit laatste blijkt invloed te hebben op de bereidheid om 'onkruid’ te laten staan. De bereidheid om brandnetels, paardenbloemen, madeliefjes en mossen te laten staan groeit zodra men weet dat dit goed is voor de biodiversiteit. Zo zijn paardenbloemen en madeliefjes belangrijke voedselbronnen voor verschillende soorten wilde bijen en zijn brandnetels onmisbaar voor de rupsen van verschillende vlindersoorten. 

Het verwijderen van deze planten gebeurt meestal uit gewoonte. Bijna 80% van de tuinbezitters noemt het ‘rommelige’ of ‘onverzorgde’ uiterlijk als belangrijkste reden om het weg te halen. Veel mensen beginnen met handmatig wieden, maar grijpen al snel naar chemische middelen. Als iemand eenmaal een manier heeft gevonden die werkt, blijft die aanpak vaak jarenlang hetzelfde. Gemak, kosten en de sociale omgeving spelen hierin een grote rol: van de tuinbezitters die aangeven huis-tuin-en-keukenmiddelen, zoals schoonmaakazijn, zout of soda, te gebruiken tegen onkruid en groene aanslag geeft ruim 40% aan dit zo te doen omdat ze het zo hebben geleerd van vrienden, familie of buren. Ook huis-tuin-en-keukenmiddelen zijn echter schadelijk voor bodemleven en waterkwaliteit.  

Sanne Janssen, expert duurzaam tuinieren bij Milieu Centraal, zegt: “Tijdens de Maand van de Groene Tuin dagen we mensen positief uit om bewust te kiezen. Laat bijvoorbeeld één hoekje van je tuin of een stukje gazon zijn gang gaan. Laat daar paardenbloemen en madeliefjes groeien. Daarmee help je insecten en andere dieren al enorm. Je hoeft niet alles te laten staan; het gaat om kiezen wat je laat groeien, wat je weghaalt en wat je er dan voor in de plaats terugzet. Met praktische en laagdrempelige tips, zoals regelmatig vegen of bodembedekkers planten, helpen we tuinbezitters om hun tuin op een milieuvriendelijke manier aan te pakken.” 

Ika van de Pas, directeur bij Milieu Centraal, zegt: “Ons idee van een ‘nette’ tuin is diepgeworteld in gewoontes en sociale normen. Als mensen begrijpen waarom duurzame keuzes ertoe doen, verandert de bereidheid. Een paardenbloem laten staan lijkt een kleine keuze, maar opgeteld maakt het een groot verschil. Door tijdens de Maand van de Groene Tuin samen te werken met meer dan 50 partners maken we impact. We laten zien hoe eenvoudig vergroenen kan zijn en maken biodiversiteit vanzelfsprekend in miljoenen tuinen door heel Nederland.”  

Naast tips en praktische handvatten vinden er de hele maand april groene (win)acties en activiteiten plaats in het land. Zo zijn er plantenruilmarkten, wordt (lokaal) tuinadvies gegeven, rijden in diverse gemeenten tegeltaxi’s rond en zijn (online) workshops en webinars te volgen met tips voor een levende tuin. Daarnaast zijn er verschillende winacties waarbij mensen kans maken op bijvoorbeeld een kleine tuinvijver, inheemse bomen, tuinboeken, een designbank met regenwateropslag of een schetssessie met beplantingsadvies. Ook wordt de landelijke actie ‘Tegel eruit, inheemse plant erin!’ weer gehouden. Wie twee tegels verwijdert, krijgt twee gratis inheemse planten met milieukeurmerk bij de meer dan 75 aangesloten tuincentra. 

Bron: Milieu Centraal