Jelle Reumer: Zomertortelvreugde

Op vakantie hoort columnist Jelle Reumer tot zijn grote vreugde het zacht geluid van de zomertortel: "Purrr, purrr, purrr, daar was-ie weer!" Dankzij een vogelgeluidenapp is een heel andere wereld voor hem opengegaan. "Het is alsof ik een extra zintuig heb gekregen, een zintuig dat een uitbreiding is van het normale gehoororgaan."

Lees hieronder de gehele column:

Terwijl ik deze column uitspreek is een deel van u vermoedelijk met vakantie, er net van teruggekeerd of wellicht zelfs onderweg. Zelf ben ik weer terug – ik behoor tot de bevoorrechte groep die niet meer afhankelijk is van de schoolvakanties en dus al in juni de tent kan pakken. Drie weken een beetje over het Franse platteland gezworven en weer net op tijd terug voordat de hittekoepel zich als een verzengende kaasstolp boven het land nestelde. Helaas kwam hij daarna wel achter ons aan.

Het was weer genieten, en daarbij hielp het enorm dat ik net als vele anderen de Merlin-vogelgeluidenapp van Cornell heb gedownload. Tientallen jaren heb ik mij verbaasd over de onbegrijpelijke maar vooral ongelooflijke hoeveelheid piepjes, twietjes, kwettertjes, fluitjes, rollertjes, trillertjes, tjilpjes en andere geluidjes die onze avifauna uit haar kleine keeltjes weet te laten ontsnappen. Ik kon er nooit een touw aan vastknopen. Ja, de weinige vogelsoorten die heel plezierig vertellen hoe ze heten, zoals de koekoek, de tjiftjaf en de hophophop, die kon ik wel herkennen, maar de rest was achtergrondlawaai, weliswaar prettig om naar te luisteren, maar verder volkomen duister qua veroorzaker.

Zo herinner ik mij een zacht en vriendelijk herhaald gepurrr dat ik jaren geleden al hoorde in de bossen van de Limousin, maar uiteraard niet kon thuisbrengen. Het bleek later de zomertortel te zijn. En dat bleek weer een mooi klein duifje dat in ons land bijna is uitgestorven – zoals trouwens ook veel andere soorten. Daarna jarenlang niet meer gehoord, tot dit voorjaar. Purrr, purrr, purrr, daar was-ie weer! Op de grens van Picardië en Normandië, de app bevestigde de waarneming. Maar waar zat dat beest, of zelfs die beesten, want er waren er twee. Ik dus met de verrekijker op pad, daarbij ernstig gehinderd door het feit dat de bomen in dit jaargetijde van bladeren zijn voorzien waardoor je bijna niks kunt zien. Gelukkig zat hij in een oude es, en die hebben een nogal transparante bladerkroon. Voor het eerst in mijn leven had ik een zomertortel gezien! Mijn zomer kan nu niet meer stuk, dat zult u begrijpen.

Maar toch is niet alle vogelgeluid altijd een vreugd. Wanneer er ’s morgens om half vijf in de struiken naast de tent een nachtegaal losgaat, en een andere iets verderop ook, dan doe je geen oog meer dicht. Een nachtegaal is met zijn 90 decibel een paar minuten leuk, mooi zelfs, maar anderhalf uur lang is echt te veel. Toen hij eindelijk zijn kop hield, zo rond tegen zessen, bleken de vinken en de zwartkoppen wakker geworden en die namen het over. Niet meer met een volume van 90 decibel, maar toch tamelijk luidruchtig.

Het meest bijzondere is nu niet zozeer dat ik ineens het gekwetter van de zwartkop kan onderscheiden van het gezang van het winterkoninkje en het eindeloze slaan van de vink, maar dat er dankzij die vogelgeluidenapp een heel andere wereld voor mij is opengegaan. Het is alsof ik een extra zintuig heb gekregen, een zintuig dat een uitbreiding is van het normale gehoororgaan.

En zo is bij mij ook de jarenlange irritatie dat ik totaal geen chocola kon maken van al dat gekwetter en getjilp, een irritatie die ik als een soort geuzenpenning meedroeg, vervangen door de vreugde dat ik de zomertortel heb gehoord én gezien. Nogmaals, mijn zomer kan niet meer stuk. En toen, ja, toen hoorde ik ook nog een steenuiltje.

Fijne zondag.