Jelle Reumer: Sleeswijk-Holstein

Tijdens een rit over de A28 zag het land er volgens columnist Jelle Reumer prachtig uit, groen en weelderig. Maar ineens viel hem iets vreemds op als hij de Dedemsvaart passeert: "Klaarblijkelijk heeft het deel van Nederland dat ten noorden van dat kanaal ligt zich van ons vaderland afgescheiden. Overal wapperden vrolijke blauw-wit-rode vlaggen van de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein..."

Lees de gehele column hieronder:

Vorige week moest ik in Friesland zijn, bij een vriend die iets ten oosten van Leeuwarden woont. Ik reed er heen op een zonovergoten dag, met af en toe een dreigende stapelwolk waar regen uit kon vallen, maar de zon overheerste het weerbeeld. Het land zag er prachtig uit, groen en weelderig, maar ineens viel me iets vreemds op nadat ik al rijdend op de A28 over de brug de Dedemsvaart was gepasseerd. Klaarblijkelijk heeft het deel van Nederland dat ten noorden van dat kanaal ligt zich van ons vaderland afgescheiden. Overal wapperden vrolijke blauw-wit-rode vlaggen van de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein in de herfstzon. Langs de weilanden stonden werkelijk honderden van die vlaggen het landschap te verfraaien.

Nou weet ik wel dat sommige volkeren graag hun nationale of regionale vlag uitsteken, in de Verenigde Staten zie je ze veel, en in de Achterhoek hangt overal de mooie groene regiovlag, maar zo’n uitbundig agrarisch eerbetoon aan Sleeswijk-Holstein was echt opvallend. Toen viel het kwartje: het meest succesvolle runderras dat je daar overal in de weilanden ziet grazen of herkauwen, is het Holstein-ras. Ongetwijfeld uit Sleeswijk-Holstein afkomstig, dus dan voel je als Drentse of Friese boer toch meer in die deelstaat thuis dan in het boeronvriendelijke Nederland.

En dat terwijl we toch in een fijn land wonen, met afgezien van die koeien in de weilanden (was het niet Henk Bleeker die ooit beweerde dat een koe in een weiland natuur is) ook veel echte natuur. En die is ook en juist vanaf de snelweg goed waarneembaar. Want al rijdend vielen mij de kilometers lange gele bermranden op met uitbundig bloeiend bezemkruiskruid, een oorspronkelijk uit het zuiden afkomstige composiet met grote bossen paardenbloemgele bloemen. Ze staan langs de vluchtstrook, maar vooral langs de randen van de middenberm. Een prachtig gezicht, en hier en daar was dat geel afgewisseld met toefjes witte composieten, iets kamille- of margrietachtigs; ik reed te snel om tot een determinatie over te kunnen gaan. Dan is het een groot voordeel als je in een file terecht komt.

Ga in dat geval links rijden, zo links mogelijk, langs de middenberm. Dat is trouwens ook veiliger vanwege de motorrijders die zich soms als kamikazedwazen overal tussendoor wurmen, maar het geeft de kans om op je gemak de flora van de middenberm te bestuderen. Daar groeit van alles: vroeg in het jaar zijn de randen wit van het Deens lepelblad, verderop in het jaar zie je soms kilometerslange bossen van de manshoge en zwaar giftige gevlekte scheerling; er kan een rijke hoeveelheid vingerhoedskruid groeien, of lila kaasjeskruid, hemelbomen soms, vlierstruiken, het is een en al botanisch genoegen.

Nederland telt ruim vijfduizend kilometer rijkswegen. De middenberm is soms breed, bijvoorbeeld in de A1 ter hoogte van de afslag naar Harderwijk, daar is een complete savanne met vliegdennen te zien, of heel smal zoals in de A20 tussen Moordrecht en Nieuwerkerk, en soms is er alleen een betonnen afscheiding, maar laten we voor het rekenkundig gemak even aannemen dat de gemiddelde middenberm vier meter breed is. Dat levert ons in totaal en uiteraard nogal grofweg berekend ongeveer tweeduizend hectare natuurgebied op, dat is weliswaar minder dan de helft van de Hoge Veluwe (5.400 ha) of de Oostvaardersplassen (5.600 ha), maar toch geen gering oppervlak. Zo’n tweeduizend hectare vol met de meest fantastische flora. Dan is het toch jammer dat we veel van die rijke natuur nu kwijt zijn omdat het hele noorden door de boeren stiekem bij Sleeswijk-Holstein is gevoegd.

Fijne zondag.