Indonesië walst 3 miljoen hectare bos plat voor palmolie

Pindakaas, shampoo, koekjes, chips, margarine, tandpasta, afwasmiddel, kaarsen. In al deze producten zit palmolie verwerkt. Om die palmolie te kunnen winnen, worden in de Indonesische provincie Zuid-Papoea enorme oppervlaktes regenwoud gekapt voor de aanleg van palmolieplantages. Ten koste van niet alleen de eeuwenoude bossen, maar ook van de lokale bevolking, van wie het land wordt ingenomen door het Indonesische leger.

Femke Schouten is niet alleen werkzaam bij de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN NL, maar ook persoonlijk betrokken bij de bevolking die getroffen wordt door deze massale ontbossing. Haar grootvader komt van Biak, een eiland in het noorden van Papoea.

Ze was daar nog in januari 2026. “Je rijdt door de stad en je ziet alleen maar hekken met daarachter militaire bases. Je ziet alleen maar militairen op straat”, vertelt Femke. Ook van haar familie heeft het leger land ingenomen, weliswaar niet voor de aanleg van palmolieplantages, maar voor militaire doeleinden.

Maar in Zuid-Papoea vindt op dit moment volgens haar het grootste ontbossingsproject van de wereld plaats. “De plannen zijn om 3 miljoen hectare te ontbossen. Dat is ongeveer even groot als België”, legt ze uit. “Aan de hand van luchtfoto’s is te zien dat die ontbossing zich echt verspreidt als een soort olievlek”.

Over die ontbossingen en wat dat doet met de lokale bevolking is een documentaire gemaakt, ‘Pesta babi’. In Indonesië wordt die film op veel plekken vertoond, maar dat s verboden door de overheid. Femke Schouten: “In de film wordt verteld wat dat doet voor de mensen die daar wonen. Hun hele leven is verweven met dat bos, met die natuur.

Ze zijn daar volledig van afhankelijk, niet alleen voor voedselvoorziening, ze leven van het bos: jagen, verzamelen van fruit en groenten en medicinale planten, maar ook cultuuridentiteit. Dus met het vernietigen en het verlies van het land, verliezen zij eigenlijk hun hele gemeenschap en leven.”

Eind dit jaar treedt in de EU de Europese ontbossingswet in werking, die verbiedt om producten uit recent (na 2020) en nieuw gekapt regenwoud te importeren. Femke denkt dat de wet kan bijdragen aan minder ontbossing. Maar in het geval van de ontbossing in Zuid-Papoea, die niet alleen voor de winning van palmolie plaatsvindt, maar ook voor suikerriet en rijst, wordt die verantwoord vanuit het argument van binnenlandse energie- en voedselzekerheid.

Wat kunnen we zelf doen? “In de supermarkt op verpakkingen kijken of producten palmolievrij zijn, bijvoorbeeld margarine of pindakaas. En de documentaire kijken”, aldus Femke.