IJsland: stilvallen van oceaanstroming is bedreiging voor nationale veiligheid

IJsland ziet het mogelijke stilvallen van de oceaanstroming die Europa een gematigd klimaat bezorgt als een bedreiging voor de nationale veiligheid. Het land gaat een strategie opstellen om zich op het ergste scenario voor te bereiden, laat klimaatminister Jóhann Páll Jóhannsson weten. "Voor het eerst is een klimaatgerelateerd fenomeen een zaak voor de Nationale Veiligheidsraad", aldus Jóhannsson.

Ineenstorting van de zogenoemde Atlantische Meridionale Omwentelingscirculatie (AMOC) wordt volgens wetenschappelijke studies waarschijnlijker naarmate de aarde verder opwarmt. De stroming is de afgelopen decennia volgens het KNMI al zo'n 15 procent in kracht afgenomen.

De AMOC is een soort transportband voor zeewater. Een bekend onderdeel ervan is de Golfstroom, die warm water vanuit de Golf van Mexico naar Europa brengt. Als dat transport stilvalt, krijgt het noorden van Europa te maken met extreme kou, terwijl het zuidelijk halfrond juist sterker opwarmt. Onderzoekers van de Universiteit Utrecht (UU) berekenden eerder dit jaar dat Nederland dan soms temperaturen van -20 graden te verduren kan krijgen.

In IJsland zou de kou nog extremer zijn. Het land zou in de winter omringd kunnen worden door zee-ijs, wat visserij en scheepvaart vrijwel onmogelijk zou maken.

Hoe groot de kans is dat de AMOC stopt, is onderwerp van discussie. Specialisten zijn het er wel over eens dat die kans groeit naarmate mensen meer broeikasgassen uitstoten. Door de opwarming die dat veroorzaakt, smelt de ijskap van Groenland sneller weg en regent het vaker boven de oceaan. Daardoor wordt zeewater zoeter, en daarmee ontstaan de problemen. De AMOC wordt namelijk aangedreven doordat zout water bij Groenland naar de diepte afzinkt.

Bron: ANP