De Schoorlse duinen: 17 jaar na de brand

De beelden van de enorme bosbrand rond Bordeaux vulden deze zomer dagenlang het nieuws. Ze zijn nu onder controle. In Schoorl staan soortgelijke dennenbomen en ook daar woedde in 2009 een enorme brand. Wat zijn de gevolgen van een grote brand op de natuur in een duingebied? Samen met Jeroen Pater boswachter van Staatsbosbeheer in Schoorl neemt Vroege Vogels mee het gebied in.

"Op 28 augustus 2009, kreeg ik een melding van een brandje in de duinen", vertelt Jeroen. "Toen ik arriveerde zag ik een enorme rookwolk. De brandweer was er al. Ik heb mijn auto zo neergezet dat ik indien nodig snel weg zou kunnen racen en heb een vuurzweep gepakt. Daarna is alles als in een film verlopen." Ondanks de inzet van zo’n negentig brandweerwagens was er door de harde wind geen houden aan. Ruim vijfhonderd mensen moesten uit voorzorg hun huis verlaten. Zestig hectare dennenbos en open duin werd door het vuur in as gelegd.

En het bleef niet bij die ene brand. “Dat jaar hebben we tien branden gehad; 150 ha heidevelden, duingraslanden en naaldbossen bleven zwart geblakerd achter. Het jaar daarop brak er weer brand uit en in twee jaar tijd ging er in totaal 270.000 vierkante meter bos en heide in vlammen op, vijftien procent van het natuurgebied. En daar zie je nu nog steeds, na zoveel tijd, de gevolgen van. Kijk maar hier, deze onderkant van de stammen zijn nog steeds zwartgeblakerd."

De Schoorlse duinen staan vol met diverse soorten dennenbomen. " Dennen branden enorm, en we zagen dat er op plekken waar wat loofbomen stonden, deze de brand hadden overleefd. We wilden na de brand dan ook zorgen voor een diverser bos, dus met naast de dennen meer ruimte voor loofbomen. Een van de manieren waarop dat hebben gedaan is met behulp van bewoners. In een stuk duin dicht bij de bebouwing van Schoorl zijn er loofbomen aangeplant. Met wisselend succes." Jeroen loopt een grote duin op en wijst naar de aangeplante loofbomen: ”Kijk hier is een eik die lijkt wel een bonsai boompje, zo klein blijft ie. Maar daar verderop staat een berk die doet het beter. Het blijft voor loofbomen hier moeilijk, hoger op de duin is het erg droog, en nu helemaal! ”

"Naast het diverser maken van sommige delen van ons gebied blijven er natuurlijk ook delen waar alleen dennen staan", vertelt Pater. "Maar ook daar hebben sommige soorten profijt van. Zo hebben we hier de Dennenorchis. De dennenorchis is al sinds 1914 aanwezig in de Schoorlse Duinen. Eerst alleen in de oudste delen van het naaldbos, maar inmiddels hebben ze ook andere terreinen veroverd. Heel bijzonder."

Vroege Vogels TV bezocht de Schoorlse duinen in 2009, een aantal maanden na de brand. Ook toen spraken we Jeroen Pater. Bekijk de aflevering hieronder: