Harlekijnslak, een kleurrijke verschijning onder water

Natuur

•

Zelf Geschoten

•

Vandaag

•

leestijd 2 minuten

•

Tijdens een duik bij de Zeelandbrug kwam Roland Hendriks meerdere harlekijnslakken tegen. De harlekijnslak is een opvallende, kleurrijke zeenaaktslak uit de familie Polyceridae (mosdierslakken). De naam dankt de soort aan de vrolijke, felle kleuraccenten die doen denken aan het bonte kostuum van een harlekijn.

Harlekijnslak in Nederland

Tot 2011 was de harlekijnslak slechts enkele keren langs de Nederlandse kust waargenomen. Sinds de zomer van dat jaar is daar verandering in gekomen. Vooral in de centrale en westelijke Oosterschelde, maar ook in de Noordzee, worden jaarlijks duizenden exemplaren door sportduikers gespot. De soort is inmiddels een bekende verschijning in het Nederlandse Noordzeegebied en de Zeeuwse wateren.

De harlekijnslak (Polycera quadrilineata) kan een lengte bereiken van ongeveer 39 millimeter. De basiskleur is wit, met gele tot oranje pigmentvlekken op de kieuwkrans, de rug en de kop. De hoeveelheid en verdeling van deze kleuraccenten verschillen sterk per individu. Het ene dier heeft slechts enkele vlekken, terwijl het andere juist opvallend kleurrijk is.

Zwarte pigmentvlekken bij harlekijnslakken

Wat in de Oosterschelde regelmatig opvalt, is dat sommige harlekijnslakken ook zwarte pigmentvlekken hebben. Deze donkere kleurafwijking wordt melanisme genoemd. In 2012 werd een toenemend aantal harlekijnslakken met extra zwart pigment waargenomen. De zwarte pigmentering is zeer variabel en kan voorkomen in de vorm van grotere vlekken of strepen. Deze zijn onder meer zichtbaar aan de binnenzijde van de kieuwen, op de kop, de rug en de flanken.

Melanisme komt niet alleen in de Oosterschelde voor, maar wordt bij harlekijnslakken langs de gehele West-Europese kust waargenomen. In het onderstaande filmpje van Roel Jansen is goed te zien hoe dit eruitziet. De bovenste harlekijnslak heeft duidelijke donkere strepen over het lichaam. Deze zijn het gevolg van melanisme.