Grote wilgen en zoute planten langs de Oostvaardersdijk

Met de Oostvaardersdijk is het laatste stuk Flevoland drooggelegd. De dijk veranderde de omgeving natuurlijk volledig, van zeebodem naar land. Maar de dijk zorgde er ook voor dat hier een groot wilgenbos ontstond. En nog altijd liggen achter die dijk graslanden met zoute planten die je hier vroeger ook al kon vinden.

Het Flevo-Landschap beheert langs de dijk verschillende natuurgebieden. Van de Lepelaarplassen met de Kwelplas tot het Wilgenbos, het zijn allemaal natte gebieden net achter het Markermeer. Boswachter Luc aan ’t Goor neemt ons mee.

Toen halverwege de vorige eeuw de dijk werd aangelegd, bestond de basis ervan uit gevlochten wilgenstructuren. Er werden dus gewoon wilgentakken met grond in het water gelegd, die uiteindelijk de dijk vormden. Een kenmerk van de wilg is dat die goed is in opnieuw uitgroeien; heel goed. Steek een tak in de grond, en het wordt weer een boom. Zo ook hier, op de oude zeebodem. In de hele provincie schoten wilgen de lucht in. Per hectare groeiden wel duizenden bomen.

De overheid heeft direct na het droogvallen in 1968 bijna alle wilgen met chemicaliën uitgeroeid, behalve wat verloren hoekjes zoals hier. De bomen krijgen dus al een halve eeuw de tijd om door te groeien. Zo laat Luc gigantische wilg zien die op spectaculaire manieren weer uitgroeit.

Wilgenbossen en moeras, dat is wat je vooral kan vinden hier langs de dijk. Maar ook liggen er plassen en graslanden. In de Lepelaarplassen is het vrijwel altijd nat. Het water van het Markermeer staat namelijk meters hoger dan het waterpeil in de provincie. Ondanks dat Flevoland continue wordt drooggepompt, wordt dit stukje moeras niet droog. Kwelwater sijpelt namelijk onder de grond door de laaggelegen graslanden en plassen in. Het duwt daarmee ook oud Zuiderzeezout naar boven.

Hier groeit heelblaadje, een plant die goed zoetwater kan vasthouden en daardoor zoutwater uit de wortels kan vermengen. Je ziet ook zilverschoon, met gele bloemen en zilveren blaadjes. Ook deze krachtige plant kan tegen zout én overstroming. Het staat hier regelmatig onderwater als het water in het Markermeer hoog staat.

Kijk zondag 14 juni 2026 om 19.10 uur naar de aflevering over de Oostvaardersdijk op NPO 2!