Gemeenteraadsverkiezingen: wat valt er op het gebied van natuur en klimaat te kiezen?

Aankomende woensdag 18 maart gaan we naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Een van de grote thema’s deze campagne is wonen. Maar als het aan Vroege Vogels ligt, staat ook een ander thema hoog op de agenda: de natuur. De afgelopen weken togen de verslaggevers door het hele land om discussies en afwegingen rondom dit thema te bespreken. Want: wat valt er op het gebied van natuur en klimaat te kiezen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen? John Bijl, directeur van het Perikles Instituut, vertelt erover in de uitzending.

Vergroenen in een stedelijke omgeving is één van de onderwerpen die landelijk speelt deze verkiezingen. Bijvoorbeeld in Veenendaal waar D66 de groenste winkelstraat van Europa wil realiseren en in Den Haag waar een gedeelte van een straat omgetoverd moet worden tot een groen fietspad. Bewoners staan tegenover elkaar in het vraagstuk: gaat logistiek voor of de natuur? 

Waar het grote thema ‘wonen’ raakt aan natuur, is bijvoorbeeld bij de Hounspolder in Friesland. Het kleine natuurgebied onder de rook van Leeuwarden staat onder druk: dicht op het gebied moet een nieuwe woonwijk komen. Dat kan funest zijn voor de weidevogel-populatie daar: kievieten, grutto’s en tureluurs kunnen dan verdwijnen. De vraag rijst dan ook: hoe gaan we om met de spaarzame ruimte in ons land? 

Alle casussen raken aan ‘de vloek van waarde’, waar John Bijl al eerder in Vroege Vogels naar refereerde. Wat het betekent: hoe kun je bewoners meenemen in het verhaal van de natuur? Hoe maak je duidelijk wat de waarde is voor iedereen in de plannen die je hebt als gemeenteraad? "Je kunt uitleggen waarom iets van waarde is voor jouzelf, maar je moet ook iemand meekrijgen in waarom het van hen van waarde is", aldus Bijl.

Op de vraag of het zin heeft om op 18 maart te kiezen op een partij die natuur hoog in het vaandel heeft, is het korte antwoord: ja. De Partij voor de Dieren is bijvoorbeeld één van de groene partijen die in verschillende gemeentes in de coalitie heeft gezeten de afgelopen jaren. Zo kwam in 2022 de partij in de gemeenteraad van Arnhem te zitten, als eerste dierenpartij ter wereld. De Volkskrant zette op een rijtje wat zij hebben betekend in die rol.

Toch blijkt, onder andere uit onze reportages, dat natuur een splijtzwam blijft: niemand is per se tegen natuur, maar dat betekent niet dat overal het hoog op de agenda staat. Bovendien drijft het nogal eens een wig tussen belangen: gaan we inzetten op meer woningen, of beschermen we de natuur in een gemeente? Het presenteren van deze dilemma's wordt weinig meegenomen in campagnes, zegt John Bijl: "In campagnes gaat het over het winnen van zetels, niet over de plannen voor de coalitie."