Explosie van veldmuizen door heel het land

Friesland was er al bekend mee: grote aantallen veldmuizen die de graslanden leegeten en de bodem vol holletjes en gangen graven. Maar dit jaar ontdekken grote groepen veldmuizen veel meer plekken in ons land. Zo zijn ze massaal aanwezig in de Alblasserwaard,in de veenweidegebieden van de Krimpenerwaard en Utrecht, de rivierkleigronden van Gelderland, de Eempolder en Noord-Groningen. De schade aan de graslanden is dusdanig dat deze zichtbaar is op de satellietbeelden van Groenmonitor.nl. In totaal is er al 18.000 hectare aan percelen gedetecteerd met zichtbare veldmuizen aanwezigheid.

Door de droge hete zomer groeide de populatie veldmuizen enorm. Want als de omstandigheden goed zijn kan een vrouwtjesmuis elke maand een nest met 6 tot 8 jongen krijgen. En de jongen zijn na een maand ook zelf geslachtsrijp. Zo veranderde de muizenpopulatie in iets wat door sommigen een plaag wordt genoemd. Gerbert Roerink is onderzoeker van Wageningen Environmental Research en expert op het gebied van veldmuizen. “Eens in de zoveel jaar pieken de aantallen. Een zachte winter, een mooi voorjaar en een droge en warme zomer zorgen voor een veel grotere voortplantingsdrift."

Roerink vertelt: "Ze gaan door de enorme aantallen dan koloniseren. Daarbij laten ze de veilige omgeving van de bermen achter zich om open gebied, zoals weilanden, op te gaan. Dat zien we nu in de Alblasserwaard, maar ook in Friesland en sommige andere streken in het rivierengebied. Waarschijnlijk zal de muizenpopulatie zich nog verder uitbreiden in het najaar. Samen met de verslechterde weersomstandigheden in de winter zal dit zorgen voor de intrede van ziektes en zal de populatie ineen klappen. De overlevende muizen zullen zich weer terugtrekken naar de normale leefgebieden, zoals bermen, slootkanten en dijken. Deze muizencyclus herhaalt zich iedere 3 tot 5 jaar."

Boeren in de Alblasserwaard die in het bezit zijn van de nu nog niet aangetaste graslanden zetten hun landerijen onder water. Dit is effectief voor de korte termijn, de gangenstelsels komen onder water te staan en de muizen vluchten naar het oppervlakte, waar ze opgewacht worden door meeuwen, reigers, ooievaars en andere vogels. Maar ook de niet onder water staande landerijen worden druk bezocht door diverse roofvogels.

Vogelaar Hendrik Jan van Dijk van de Natuur- en Vogelwacht Alblasserwaard vertelt aan Vroege Vogels dat de enorme piek in het aantal veldmuizen vogels van heinde en verre aantrekt. Zo telde hij in Giessenburg alleen al meer dan 200 ooievaars, evenals recordaantallen buizerds, torenvalken en duizenden kokmeeuwen.

De bovenstaande beelden van de nachtcamera zijn gemaakt door Jorrit Vlot in de Alblasserwaard. Elk wit puntje is oplichtende muis. Op de vele muizen komt een ongekend vogels af, zoals buizerds, torenvalken, koereigers en ooievaars. De beelden daarna zijn gemaakt door natuurfilmer Stijn Philips ook in de Alblasserwaard. Daarop is te zien hoe een groot aantal buizerds boven het veld cirkelen en op zoek zijn naar prooien.