Exoten in Amersfoort, De Kwartelkoning, wasplaten en alle overige onderwerpen

De start van de week van de invasieve exoten, kwartelkoning, aandacht voor de kievit en alle overige onderwerpen in de uitzending van 21 juni 2026.

Ze hebben namen als de honingwasplaat en de puntmutswasplaat. In 2013 werd het Friese Rotstergaaster Wallen uitgeroepen tot reservaat voor deze opvallend mooie paddenstoelen. Maar nu dreigt er een streep door de rekening: netbeheerder TenneT wil dwars door het gebied een zware hoogspanningsverbinding aanleggen. Paddenstoelenexperts slaan alarm. Aan de telefoon is wasplatenexpert Jan van der Woude.

Van schijnaardbei en de reuzenbalsemien tot de hemelboom: exoten die ooit door mensen van de andere kant van de wereld naar Nederland zijn gehaald. Tijdens een IVN‑excursie in Park Schothorst in Amersfoort kom je ze zondag van dichtbij tegen. De wandeling is onderdeel van de Week van de Invasieve Exoten, van vrijdag 19 tot en met zondag 28 juni. In Vroege Vogels lopen we met IVN‑gids Wil Schonewille alvast een exotenrondje bij Het Groene Huis.

De kwartelkoning hebben maar weinig mensen ooit in hun leven gehoord. Laat staan gezien. Deze zeldzame, bijna mythische vogel leeft diep verscholen in het lange gras. Hans Dorrestijn heeft zijn nieuwste boek ‘De Kwartelkoning’ genoemd. In Meinerswijk, bij Arnhem, is de Crex crex de afgelopen tijd gehoord. Reden voor verslaggever Gert Elbertsen Hans mee te nemen naar dit natuurgebied.  

In het Nederlandse weidevogelbeleid wordt nog te weinig onderscheid gemaakt tussen soorten. Wat goed is voor de grutto, blijkt lang niet altijd geschikt voor bijvoorbeeld de kievit. Juist die soort gaat hard achteruit in Nederland. Volgens Aad van Paassen van Actiegroep Kievit is het tijd om gerichter te kijken naar wat deze weidevogel echt nodig heeft. Betere monitoring moet duidelijk maken hoe succesvol de soort nog broedt en waar het misgaat. “We moeten zorgen dat er ook voor de kievit geschikt grasland is,” zegt hij in Vroege Vogels.

Er is iets raars aan de hand in het Loobos, een dennenbos op de Veluwe. Normaal is het zo dat micro-organismen het organisch materiaal, de takken en de naalden, die op de bodem terechtkomen, afbreken. Maar in het Loobos is die afbraak sterk afgenomen. Volgens onderzoekers Michiel van der Molen en Michiel in ’t Zandt van Wageningen Universiteit komt dat door de verzuring van de bosbodem. En die verzuring is weer een gevolg van de stikstofneerslag, waardoor het bos niet meer op een gezonde manier CO2 ademt. Verslaggever Henny Radstaak is het Loobos in, met onderzoekers Michiel van der Molen en Michiel in ’t Zandt van Wageningen Universiteit.