Advocaat van de natuur en spreekbuis van het milieu.

Eeuwenoud eikenbos vertelt over geschiedenis Loenense Bossen

theme-icon
Natuur
• •
Vandaag
•
leestijd 2 minuten
•
eikenbossen

Menno interviewt Pieter de Leeuw, ecoloog bij Natuurmonumenten, in de Loenense Bossen

In het meest afgelegen en moeilijk begaanbare deel van de Loenense Bossen verrijst plotseling een heuvelachtig eikenbos. Op het eerste gezicht lijken de bomen hier nog relatief jong, een jaar of 15 misschien, maar niet blijkt minder waar. Pieter de Leeuw, ecoloog bij Natuurmonumenten, legt uit hoe juist dit mysterieuze stukje bos kenmerkend is voor de geschiedenis van het gebied.

Eiken op de stuifzandvlaktes

Een paar honderd jaar geleden bestonden de Loenense Bossen, net als de rest van de Veluwe, uit open heidelandschap met stuifzandvlaktes en grazende schapen. Het enige bos dat je hier vond was het eikenstrubbenbos waar je de filmploeg in het fragment doorheen ziet lopen. “Die eiken waren heel nuttig”, weet Pieter. “Dit bos hield het stuifzand in bedwang, er werd looi gewonnen voor de leerindustrie vanuit de bast, het hout zelf was praktisch en de eikels werden gebruikt als varkensvoer.”

Opgehoopte stuifzand

Elke tien a vijftien jaar werden de eiken gekapt, waarna ze weer uitgroeiden met allerlei losse stammetjes in plaats van één dikke stam. Het stuifzand uit de Veluwe woei over de stubbes heen en bleef daar liggen. Het lijkt daarom alsof er veel jonge eiken op een kluitje staan, maar heel vaak behoren vier of vijf eikjes gewoon tot dezelfde, eeuwenoude boom.

Ook heeft het opgehoopte stuifzand rond de stronken gezorgd voor meer reliëf in het landschap, waardoor het eikenbos nu groeit op steile heuvels die door ondergrondse wortelstelsels en boomstammen bij elkaar worden gehouden.

eiken_tv

Eeuwenoude eikenbossen

© Vroege Vogels

Stuifzandvlaktes vervangen door naaldbos

Het merendeel van de Loenense Bossen ziet er heel anders uit. De stuifzandvlaktes en heide van vroeger zijn grotendeels vervangen door naaldbos. Dat werd rond het begin van de 20e eeuw aangeplant om de Limburgse mijnen mee te stutten en om het stuifzand vast te leggen. Het naaldbos is een stuk jonger dan het eikenstrubbenbos en dat is jammer voor de biodiversiteit.

Juist de oude eikenbomen, vol holtes en kieren, vormen een bron van leven voor allerlei soorten. Zo chirpen er boskrekels tussen de afgevallen bladeren, bouwen bonte vliegenvangers hun nestjes in de boomholtes en groeien paddenstoelen uitstekend op het aftakelende hout.

Kijk zondag 22 november 2026 om 19.25 uur naar de aflevering over de Loenense Bossen op NPO 2!

Reacties (0)

Vroege Vogels nieuwsbrief

Maandag, woensdag en vrijdag versturen wij je alle informatie uit de radio en tv-uitzending en het laatste internetnieuws.

Je kunt je op elk moment uitschrijven. Bekijk of beheer hier alle nieuwsbrieven.

Wil je meer weten over de manier waarop wij met jouw gegevens omgaan? Lees dan ons Privacy statement.

Gerelateerd

BNNVARA wij zijn voor