Een heel universum onder je tent

Voorzichtig schept Ciska Veen een hoopje aarde vanonder het grondzeil van de tent vandaan. Ciska is bodemecoloog bij het NIOO, het Nederlands Instituut voor Ecologie. We zijn op een natuurkampeerterrein in de buurt van Renkum, in het zuiden van de Veluwe.

De twee kampeerders die we hebben gevraagd om even een kijkje ónder hun tent te mogen nemen, reageren verbaasd maar vinden het toch wel interessant om te weten hoe dat zit met het bodemleven vlak onder hen. Maar door de droogte van de afgelopen tijd vinden we in eerste instantie weinig aan voor de mens zichtbare dieren, op een kevertje na.

“Je ziet niet héél veel”, zegt Ciska Veen, terwijl een klein hoopje aarde op haar hand ligt, “maar er zit wel van alles in deze bodem wat je níet ziet, wat je alleen maar kan zien als je met een microscoop kijkt. Wat er zeker hier nu op mijn hand zit zijn micro-organismen als bacteriën en schimmels, maar ook heel kleine insectjes: springstaarten, mijten en nematoden (aaltjes). In dit handje aarde zitten al zeker 5.000 soorten. Er zitten meer individuen in dan dat er mensen zijn op aarde”.

Dat moeten er dus meer dan 8,2 miljard zijn, in één handjevol aarde! “Er zit dus enorm veel leven onder je tent”, legt Ciska uit, “als je nadenkt over zo’n tent als deze, waar zes personen in kunnen slapen, dan heb je het over een heel universum aan bodemleven”.

Maar wat gebeurt er met al die soorten als je een tent er bovenop zet? Ciska Veen: “als je je tent lang laat staan dan zie je dat erin het gras zo’n gele, kale plek ontstaat. Heel veel van het bodemleven is direct afhankelijk van de planten die er groeien. Dus als je een tent lang genoeg laat staan, kan er geen water meer bij en komt er geen organische stof vanuit die planten die bodem in, dan verdwijnt het bodemleven uiteindelijk wel. Maar als je een paar dagen op dezelfde plek staat en je gaat daarna weer weg, dan is die dynamiek gewoon prima”.

Meer over bodemdieren vind je op https://bodemdierendagen.nl/nl