“Als je er niet bij kunt, moet je slim zijn”, schrijft Rene de Goede. Met zijn gewei als hulpmiddel weet dit edelhert ook bij de hogere blaadjes te komen. Wanneer dit niet genoeg is gooit het mannetje zijn lengte in de strijd en weet ook op twee poten bij zijn maaltijd te komen.
In deze video zijn drie mannelijke edelherten te zien die met elkaar optrekken. In de winter en zomer vormen de dieren groepen; de bokken (mannetjes) en de hinden (vrouwtjes) en hun jongen scheiden wegen tot zij elkaar weer opzoeken in de paartijd. Deze tijd staat ook wel bekend als de bronsttijd.
In de lente blijven de mannelijke roedels gewoon bij elkaar. De hindenroedels vallen grotendeels uit elkaar: zwangere vrouwtjes zoeken een rustig plekje om zich af te zonderen en hun jong ter wereld te brengen. Daarna verzorgt de hinde haar kalf; aan het begin van de zomer voegen moeder en jong zich weer bij de roedel.
Half september begint het paarseizoen voor de edelherten weer, dit duurt tot half oktober. De zwakkere mannetjes zullen het in deze tijd alleen moeten uitzoeken.
Krachtige mannen gaan er op uit met het doel hun eigen harem te vormen, dit is een groep vruchtbare vrouwen waar alleen de dominante man zich mee mag voortplanten. Met hard gebrul willen ze de hinden laten weten dat zij daadwerkelijk de sterkste zijn. Ook dagen ze andere mannen uit.
Wanneer een bok duidelijk sterker is dan zijn concurrent gaan deze het gevecht vrijwel nooit aan. Daarentegen gaan herten die ongeveer even sterk zijn wel het gevecht aan, waarbij ze elkaar met hun gewei proberen weg te duwen. Dit gevecht kan levensgevaarlijk zijn voor de dieren. De winnaar mag paren met de vrouwtjes.
Hoe groter, gezonder en krachtiger de bok, hoe groter zijn harem. Succesvolle mannetjes kunnen groepen van tot wel twintig hinden vormen. In de tijd die hij spendeert met zijn harem ligt de focus op het paren met de vrouwtjes en beschermen van zijn groep van concurrenten. Het hert is in deze maand zo druk dat hij nauwelijks eet. Hierdoor kan het dier tot dertig procent van zijn lichaamsgewicht verliezen.
Na de bronsttijd is het voor de bok tijd om aan te sterken. Hij zoekt zijn roedel van mannetjes op en gaat grazen en op zoek naar verse groene blaadjes. Dertien uur per dag besteedt hij aan het vinden, kauwen en herkauwen van voedsel. Dit is maar goed ook: hij moet weer genoeg kracht opbouwen voor de volgende bronsttijd.
Bron: Zodion & Natuurmonumenten
Thema's: