De Waterzoon: in de geest van vader en zoon Thijsse

Met zijn Verkade-albums leerde Jac. P. Thijsse een eeuw geleden de bevolking om de natuur te koesteren. Maar zijn zoon Jo keek héél anders naar z’n omgeving. Hij was in zekere zin het tegenovergestelde van zijn vader. Jo werd Delfts ingenieur en was de waterstaatkundige man achter de aanleg van de Afsluitdijk en de Deltawerken. Rechte lijnen in het landschap, veel beton en basaltblokken en een strikte scheiding tussen water en land, veiligheid stond bij Jo Thijsse voorop. Terecht uiteraard, maar hij hield geen rekening met de gevolgen voor de natuur.

Schrijver en historicus Eva Vriend schreef vorig jaar het essay 'De Waterzoon', over vader Jac. P. en zoon Jo Thijsse. In de nieuwste editie van het boek is dit jaar een hoofdstuk toegevoegd: ‘de nieuwe dijk’. Na de publicatie van de eerste uitgave meldde zich Teun Wendt, projectmanager bij Waterschap Zuiderzeeland. Hij voelde zich, als Delfts ingenieur van deze eeuw, heel erg aangesproken door de verhalen over vader en zoon Thijsse.

Teun is betrokken bij het project om de IJsselmeerdijk in Flevoland te versterken, omdat die door klimaatveranderingen en toenemende weersextremen in de toekomst niet meer aan de veiligheidseisen voldoet. De IJsselmeerdijk, tussen de Ketelbrug en Lelystad, is geheel aangelegd volgens de principes van Jo Thijsse: robuust en veilig, de natuur bedwingen met rechte lijnen en basaltblokken.

"De dijk is eigenlijk anderhalve meter te laag", legt Teun Wendt uit, staande op de IJsselmeerdijk. "Bovendien is de steenbekleding niet sterk genoeg." Maar zomaar de dijk versterken zoals Jo Thijsse het gedaan zou hebben, dat gaat door de inzet van Teun niet gebeuren. "Ik herken me als Delfts ingenieur in Jo Thijsse. Het gaat nu hier bij de IJsselmeerdijk over het combineren van veiligheid en civiele techniek, en natuur." Dat betekent dat in het project, dat nog dit jaar van start gaat, de huidige dijk blijft zoals hij is, en dat er in het water, 120 meter vóór de dijk, een lange dam wordt aangelegd.

"Die gaat zo’n halve meter boven water uitsteken", vertelt een enthousiaste Teun Wendt. "Tussen de dam en de dijk gaan we het water met zand minder diep maken. Dan krijg je waterplanten en vissen." De vooroever die zo ontstaat, wordt 12 kilometer lang. Op een informatiebord op de dijk staat een artist impression hoe het eruit moet komen zien: een rietkraag, vissen als spiering en blankvoorn, kuifeenden, futen. "En wat wij hopen is dat in die rietzone de grote karekiet straks komt."