NPO
Sfeerfoto van Vroege Vogels

Vroege Vogels

Elke vrijdag om 19.50 uur opnpo2

Elke zondag van 7 uur tot 10 uur op

Natuur, milieu, klimaat en dierenwelzijn in Nederland staan centraal. Als 'advocaat van de natuur en spreekbuis van het milieu' maakt Vroege Vogels zich al meer dan 40 jaar hard voor een groener Nederland.
Vroege Vogels

De taal van de koe

1 mei 2020
  •  
leestijd 2 minuten
Leonie Cornips
Het klinkt voor de leek allemaal hetzelfde, dat korte of lange geloei van de koe. Maar taalwetenschapper Leonie Cornips weet wel beter. En de boeren ook. Want zij weten dat elke loei anders is. Als de koe haar kalft roept doet ze dat op een andere manier dan als ze de boer begroet. En als koeien in een open stal leven groeten ze minder dan koeien in een dichte stal.

Wat zegt de koe ?

Leonie Cornips vindt het ongelooflijk dat er nooit goed is gekeken op welke manieren dieren taal gebruiken.“ We definiëren als mensen wat taal is op basis van het geluid dat we voortbrengen. Maar je kunt bij taal ook denken aan lichaamshouding of hoe iemand kijkt. Deze zaken kun je in elke taal bestuderen en dus ook in de dierentaal.Voor Leonie Cornips staan twee onderzoeksvragen centraal: welke inzichten uit taalkundig onderzoek naar dierentalen leert ons iets over mensentaal – hebben taalkundigen wellicht al die eeuwen iets over het hoofd gezien? En wat zegt het over de taalkunde dat onderzoekers zich niet over de mogelijkheid van dierentalen willen buigen en dit onderwerp aan biologen en ethologen overlaten? Is het wel terecht om mensentaal boven dierentaal te plaatsen, alleen maar omdat dieren een andere taal spreken dan wij ?

De boer en zijn stier

Boer Boy Griffioen van biologische boerderij de Griffioen in Weesp snapt precies wat de taalwetenschapper bedoelt. “ Als ik bij de stier kom, begroet hij mij op een andere manier dan als iemand anders de stal binnenkomt. Bij mij wil hij laten zien dat hij de baas is en niet ik ! En met de koeien is er ook een sterke manier van communicatie.Ze laten duidelijk horen als ik te laat ben met voeren, of als ik 's morgens de stal in kom, dan hoor ik korte groeten".


Onderzoek

Leonie Cornips is bijzonder hoogleraar taalcultuur in Limburg aan de Universiteit Maastricht en als taalonderzoeker verbonden aan het Meertens Instituut voor onderzoek en documentatie van de Nederlandse taal en cultuur in Amsterdam. Voor de taal van de koe hield zij zich bezig met onderzoek naar vormen van nieuw Nederlands zoals het Nederlands gesproken in Heerlen of in Lombok, Utrecht en Rotterdam. Ook verrichtte zij onderzoek naar hoe jonge kinderen het Nederlands als hun eerste en tweede taal verwerven. Cornips: “Haha ja daar passen koeien eigenlijk perfect bij, want bij die jongeren zeggen een hele boel mensen ook; dat is geen taal, geen Nederlands, en over Limburgers zoals ik wordt dat ook gezegd. Maar het is een kwestie van wat je onder taal verstaat!”

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Maandag, woensdag en vrijdag versturen wij je alle informatie uit de radio en tv-uitzending en het laatste internetnieuws.