Contrastvloeistof flink verminderd in beken Winterswijk

Er is 83 procent minder contrastvloeistof in de sloten en beken rond Winterswijk. Dit blijkt uit onderzoek van Waterschap Rijn en IJssel. De gezamenlijke aanpak van het Streekziekenhuis Koningin Beatrix (SKB) en Waterschap Rijn en IJssel van de afgelopen twee jaar bleek effectief. Het ziekenhuis zette plaszakken in om contrastvloeistof in het rioolwater van het ziekenhuis te verminderen. Het waterschap gebruikte aanvullende technieken om de medicijnresten nog beter te verwijderen in de rioolwaterzuivering. Gezamenlijk zorgde de aanpak voor deze grote daling contrastvloeistof in sloten en beken.

Sinds de zomer van 2024 geeft het SKB plaszakken aan patiënten die een CT-scan met contrastvloeistof ondergaan. Gerben Elferdink, senior medewerker van de afdeling Radiologie legt uit: “Bij sommige scans is contrastvloeistof nodig om goede beelden te maken. Deze vloeistof wordt na het onderzoek weer uitgeplast en belandt normaal gesproken in het rioolwater. In 2024 zijn we gestart met de plaszakken. Daardoor gaat de vervuilde urine niet in het riool maar in de plaszak. We merken dat veel patiënten open staan om een plaszak te gebruiken als je dit goed uitlegt. En inmiddels is de plaszak een vast onderdeel bij de CT-scan.”

Uit metingen van Waterschap Rijn en IJssel blijkt dat alleen al door het gebruik van de plaszakken het aandeel contrastvloeistof in het rioolwater met ongeveer 50 procent daalde. De plaszakken voorkomen dat de contrastvloeistof in het rioolwater terecht komt. De eerste vier keer na het onderzoek plast de patiënt in een speciale plaszak. De plaszak bevat een poeder dat urine omzet in een gel, waarna de zak bij het restafval kan. Zo wordt het grootste deel van de contrastvloeistof opgevangen voor het in het rioolwater terecht kan komen.

Het waterschap zuivert het rioolwater bij de waterzuiveringen in Winterswijk en Lichtenvoorde. In 2025 voegde het waterschap een nieuwe technische nazuivering toe aan het zuiveringsproces. Met deze nieuwe techniek werd nog meer contrastvloeistof uit het rioolwater verwijderd. Deze maatregelen samen zorgen voor een resultaat van maar liefst 83 procent minder contrastvloeistof in het water in sloten en beken.

In 2025 kreeg ruim 60 procent van de patiënten die een poliklinische CT-scan met contrastvloeistof ondergingen een plaszak mee. In totaal werden dat jaar ongeveer 3.200 plaszakken verstrekt. Gerben Elferdink: “De meeste patiënten reageren positief. Voor vrouwen was het gebruik in het begin soms lastig. Maar door goede uitleg en praktische tips is het voor bijna iedereen goed te doen en werken patiënten graag mee.”

Waterschapsbestuurder Dennis Wolsink: “De resultaten van dit onderzoek laten zien dat voorkomen van vervuiling bij de bron enorm effectief is. Daarom is deze samenwerking ook zo mooi. Contrastvloeistoffen zijn namelijk niet biologisch afbreekbaar en lastig te verwijderen met standaard zuiveringstechnieken. Door voorkomen vervuiling bij de bron én verbeteren de rioolwaterzuivering. , dragen het SKB en Waterschap Rijn en IJssel samen bij aan schonere beken en rivieren en dus een gezondere leefomgeving”.

De vernieuwde rioolwaterzuivering is onderdeel van het pakket aan maatregelen om de beken en sloten rond Winterswijk schoner en gezonder te maken. Het waterschap bereidt zich daarmee voor op een toekomst met meer droogte en nieuwe stoffen in het afvalwater. Het waterschap werkt hiervoor samen met onder meer gemeenten, ziekenhuis, apotheken, patiënten, inwoners en andere (overheids)organisaties.

Bron: Streekziekenhuis Koningin Beatrix Winterswijk, Waterschap Rijn en IJssel